OVER DEN GEEST VAN ONZEN LEEFTIJD, 



gen tot ze vast ftaan ; is het niet te ontkennen, 

 dat , vooral omtrent de godsdienst , de fchok in 

 onzen leeftijd geweldig geweest is. 



Nationale en kinderlijke achting voor de leer der 

 vaderen, als verbindende kerkleer; ftil ontzag voor 

 gevestigde en algemeen aangenomene begrippen en 

 ftellingen ; eene heerfchende of ftaats - godsdienst , 

 uitfluiting dus van ftaatsbedieningen voor andere 

 kerkgenootfchappen ; huiverende eerbied voor de 

 letter zetfs der openbaring, aan welke openba* 

 ring rede , wijsbegeerte , en alle gezag; onderwor- 

 pen zijn moesten; algemeene hnisfelijke godsdienst* 

 oefening; vastgewortelde beginfels van godsdienst, 

 en godsdienftigen ernst , meest bij alle ftanden , in- 

 zonderheid bij den lageren burgerftand ; gezet lezen 

 des Bijbels ; oefening in weinige , door de kerk , 

 waartoe men behoorde , goedgekeurde boeken ; 

 godsdienst tot grondflag van opvoeding gehandbaafd 

 en van daar de bijbel en leerftellige werken de 

 voornaamfte fchoolboeken ; ziedaar eenige weinige 

 gewigtige en algemeene trekken , die den leeftijd 

 onzer vaderen , omtrent dit punt kenmerken. 



En wat heeft over het algemeen (want zoodanig 

 is altijd onze befchouwing) mijn leeftijd meenen te 

 zien, in later tijd, voor de meerdere rust, die wij 

 thans beleven? 



Invloed van vreemde, vooral Franfche Encyclo- 

 pedisten en Duitfche wijsgeeren op godsdienst , 

 wier grondflagen deze zoo niet ondermijnd, ten 

 minften verlegd en veranderd hadden. Drift om 

 alles tot eerfte beginfelen tertig te brengen , open- 



ba- 



