308 OVER DEN GEEST VAN ONZEN LEEFTIJD, 



De hoofdftof echter , waarin , en waardoor de 

 mensch leven moet, fchier als de visfchen in het 

 water, is de lucht. De lucht, en de oefeningen 

 des ligchaams moeten ons, vooral als wij nog tee- 

 der en klein zijn , voeden en harden , opdat een 

 gezonde ziel in ecu gezond ligchaam later menig 

 zure beet en lastig pak verduren en torfchen moge 

 in de groote fchool der wereld. Het is met de 

 opvoeding als met den geest der tijden eenigermate 

 in het gemeen. Te voren was men, alles aan de 

 natuur meer overlatende, met den loop der zaken 

 meer te vredcnj nu , maer met zich en zljnen tijd 

 ingenomen , wil men theorien , vroege ontwikke- 

 ling , voortgang , als vreesde men bij anderen , al 

 ware het maar in naam en roem , ook van knappe, 

 dat is , vroeg ontwikkelde ,. kinderen , af te fteken. 

 In het letters leeren, in het fpellen zelve is zoo 

 menigerlei theorie 9 dat men er fchier in verwaru 

 Men wil tot wijsheid en wetenfchap komen , als 

 met geweld , onder dagelijks meer en meer aanruk- 

 kende fchoolftelfels en nieuwe leerwijzen. Zielen- 

 kimde met vormleer , en wat ondtijds voor rijpen 

 leeftijd bijkans onbevattelijk zou geweest zijn , moet 

 nu begrepen en verdtiwd worden door de teederfte 

 kinderen van allerlei ftand , die vrij wat waan wijs- 

 heid leeren, waar hun gehoorzaamheid en ootmoe- 

 digheid boven alles dienden te worden ingeprent. 



Het is, ondanks het onbetwistbaar verbeterd on- 

 derwijs, waar, dat de groote les, dat doen boven 

 weten gaat , menigmaal vergeten wordt. In het ge- 

 meen is onze tijd meer befpiegelend 9 die der va 



de- 



