ALS ONTWIKKELING VAN DEN GEEST. 327 



gemeen, dat beide de begeerte naar en beoefening 

 der wijsheid te kennen geven, en, voorwerpelyk 

 genomen , beteekent het woord vijibcgeertt de 

 vvetenfehap en beoefening dier dingen , naar wier 

 kennis en bezit de vrienden der wijsheid begeerig 

 zijn. Maar wat begeeren dezen al niet te onder- 

 zoeken , te leeren kennen , te weten en te doen ? 

 Of wat kan er in het befchouwende en beoefe- 

 nende leven voorkomen , dat niet eenige wijsheid on- 

 derftelt , eenige kennisfe van en gefchiktheid in 

 het gebruik der meest gepaste middelen ter be- 

 reiking van eenig voorgefteld goed oogmerk? 

 Heeft het laatfte betrekking tot de vermeerdering 

 onzer kundigheden , inzonderheid tot het verwer- 

 ven van klare en volledige begrippen , of tot het 

 onderzoek dpr gronden van zekerheid onzer ken- 

 nisfe; dan is de wijsheid 9 die wijnajagen, befchou- 

 wetide kennis. In onze rijke , ter beoefening van 

 wijsgeerige wetenfchappen bijzonder gefchikte moe- 

 dertaal , onderfcheiden wij zeer juist de theo- 

 retifche of befchouwende wijsbegeerte , in de na- 

 tuurlijke en befpiegelende , naar het verfchil van 

 beider bronnen en voorwerpen. De eerfle^ de na- 

 tuurlijke , fchept hare bouwftoffen uit de natuur der 

 ligchamelijke wereld : de laatfte^ de befpiegelende , 

 ontleent hare befchouwingen uit den menfchelijkea 

 geest, den ons verleenden fpiegel der redemagtige 

 goddelijke en menfchelijke natuur, een fpiegel , waarin 

 het zelfdenkend verftand de beelden befchouwt, 

 vergelijkt en beoordeelt , welke het zinnelijk en 

 jredelijk vermogen in dezelve vertoonen. Maar de 



Ua 



