33O DE -BESPI2GEL. WIJSBEGEERTE, BESCHOUWD, 



fcheidt zich *$e wijsgeerte van alle bloot gefchied- 

 kundige en zoogenaamde ftellige wetenfchappen , 

 die op hpoger gezag, menfchelijke wetten en maat- 

 fchappelijke inftellingen gebouwd zijn. Als weten- 

 fchap flreeft de redeleer naar doorgaande eenheid, 

 volledigheid , klaarblijkelijkheid en vastbeid van be- 

 ginfelen. 



Eindelijk is de vraag, wat kan ik weten? de 

 fpil niet alleen der befchouwende , maar ook der 

 gebeele zedelijke wijsbegeerte. Voor deze betee- 

 kent zij : boe ver reikt het licbt en gezag der rede 



f 



in de kermis van des menfcben zedelijke natuur, 

 van het hoogfte goed, van der menfcben verorde- 

 ning , van -zijne regten en pligten ; van zijne be- 

 trekking tot deze en de bovenzinnelijke wereld? 

 Docb ik acbt bier mede genoeg gezegd te hebben 

 tot opbeidering van bet begrip der befpiegelende 

 WJysbegeerte , als de weten fchap van betgeen de 

 ?ede leert aangaande de natuur en zekerlieid der 

 menfchelijke kennis , onze betrekking tot deze en 

 de hoogere wereld , en onze daaruit voortvloeijende; 

 regten en pligten. 



Was nu de rede bij alle menfchen en volken 

 even groot , even zuiver en verlicht; bereikte zij 

 terftond bij , of kort na. de geboorte van het men- 

 fchenkind, hare voile rijpheid; vverd zij door niets 

 . verhindercl, verzwakt of ontluisterd; was zij de voi- 

 tooide rede , de waarheid , fchoonheid en zedelijke 

 reinbeid zelve; fprak hare kracht even luid, dui- 

 delijk en ilerk in de b&rst van het kind, den jon- 

 geling en deq man ; er zoii geene gefqluedenis der 



