ALS ONTWIKKELING VAN DEN GEEST.' 347 



Natuur- en Sterrekunde hem het eerst geleid heb- 

 ben tot afgetrokkene befpiegelingen , tot het onder- 

 zoek van de natuur der fterren, der ftofFelijke we- 

 reld en hare beginfelen. Welke vraag ook kan 

 voor den opmerkzamen en gemoedelijken Natuurbe- 

 fchouwer gewigtiger v zijn , dan die naar den oor- 

 fprong van het Heelal? Wij, die, als kinderen 

 reeds , uit den bijbel geleerd hebben , dat alles van 

 God is gefchapen, mogen dat gewigt minder le- 

 vendig befeffen ; maar voor menfchen , geheel on- 

 bekend met onze bijbelleer van God en de fchep- 

 ping , moet die vraag , eens in den geest opgeko- 

 men , zoo belangwekkend zijn , dat zij, van dat 

 oogenblik af, al hun denken als in dit punt 

 vereenigen, en niet rusten kunnen , voor dat zij 

 eenig aannemelijk antvvoord op dezelve gevonden 

 hebben. Overwegen wij dit antwoord van THALES 

 en zijne leerlingen 5 dan zien wij reeds daarin , met 

 blijde deelneming , de fnelle vorderingen van den 

 menfchelijken geest, in de opklimmende ontwikke- 

 ling en veredeling zijner voorftellingen aangaande 

 den oorfprong der wereld. Bij THALES zelven is 

 de eerfte oorzaak, de oorfpronkelijke grondftof, 

 druipvormig vloeibaar, het 'water. Bij zijne leerlin- 

 gen vinden wij dat beginfel reeds fijner uitgewerkt, 

 van trap tot trap vergeestelijkt en voorgefteld als 

 eene veerkrachtige vloeiftof, als lucht, als ether, 

 als eene oneindige wereldftof ; en zoo klimt in zui- 

 verheid het begrip van eerfte oorzaak op tot dat van 

 een onftoffeiijk Wezen ; komt althans daaraan zeer 



5 



