386 OVJp^R HET Rl]K BORNEO. 



betrekking ondcrhoudt. Zij bragten voornamelijk 

 nankings linnen en zijden ftoffen aan. De handel 

 deed te Borneo , geiijk overal in deze eilanden, 

 waar flechts eenige veiligheid heerscht, een groot 

 aantal Chineefche volkplanters aankomen. Maar de 

 knevelarijen hebben de Chinezen op Borneo tot op 

 twee honderd doen verminderen. . 



Er beftaat tegenwoordig hoegenaamd geene vriend- 

 fchapsbetrekking tusfchen Borneo en de eilanden 

 Soeke , uit hoofde van verouderde veten, hoe- 

 wel de beide , even vruchtbare landen door we- 

 derzydfche ruilingcn elfcander zeer nuttig zijn 

 konden. Doorgaans kwamen er anders jaarlijks zes 

 Chineefche jonken op Soeloe , fomtijds. wel acht, 

 uit dezelfde havens die Borneo, bezochten. Scdert 

 drie jaren heeft deze handeltak ook opgehouden 

 door verfchillen tusfchen de Spanjaarden der Phi- 

 lippijaen en de inwoners van Soeloc. (*) 



Er was een tijd, dat de betrekkingen tusfchen 



Bor* 



(*) De Socfae - eilanden niaken ^1s het ware eenen 

 naiuurlijken weg tusfchen Borneo ten Z. W. en de PM- 

 lippijnfche eilanden ten N. O. Zij zijn zeer aange- 

 naam, hebben eene voortrefFelijke luchtgefteldheid en 

 uitftekende vruchtbaarheid, geene viuirbergen (andtrs 

 in den Indifchen Archipel zoo menigvuldig) weinig on 

 {hiimige zeeen, maar daarentegen veel ondiepten. De 

 voortbrengfelen zijn bijna dezelfde als op Borneo, be- 

 nevens kokosboomen , oranjeappelen, de voortrefFelijke 

 vrucht mangoustan^ fchildpaddeii , enz. Door de meer- 

 dere nabijheid der zee op alle punten dezer-min uitge- 

 ftrekte eilanden, moet de luchc veel geraatigder zijn 



dan 



