OVER HET RIJK BORNEO. 389 



onder zulk een onveilig beftuur, nog jaarlijks vrjf- 



ticn jonken bezigt, en ten minfte acht of negen maal 



honderd duizend Spaanfche matten (ruim twee mil- 



lioenen guldens), in goederen van uitvoer bezigt > 



tot zich lokken , en ons eene gemeenfchap openen met 



de groote en rijke Provincien van China , waarmede 



tot nu toe geen Europeaan handelsbetrekking heeft 



gehad, ons in verbindtenis brengen met Tonquin^ 



Cochin -China en Camboja, die men het geheele 



jaar door kan onderhouden , gelijk den handel met 



Siam in de goede Mousson. Daar Sincaporc ten 



westen dezer nieuwe bezitting en ten oosten van 



het Maleifche fchiereiland zou liggen, zoo konden 



wij in alle faizoenen, hetzij van hier, hetzij van 



daar^ naar het rijk Siam komen. De gelukkige 



ligging van dezen post zou ons vau het gemakke- 



lijkfte en minst kostbare middel verzekeren om ge- 



heel noordelijk Borneo , de So&lofs 9 en de Filip- 



pynfche eilanden met onze fabrijkgoederen te voorzien, 



en daarvoor de fchatten diet landen in te ruilen. 



De voornaamfte invoer naar deze haven moest 

 in katoenen lijnwaden beflaan; vervolgens in am- 

 fioen voor de eilanders en Chinezen, wollen ftof*- 

 fen voor China 9 ijzeren wapenen en krijgsbehoeften 

 voor Borneo. De ftapelwaren tot uitvoer zijn: 

 beste kamfer, peper, in goede jaren wel twintig 

 duizend pikols , fchildpad, vogelnestjes , welloe 9 

 paarlemoer, paarlen, fago, verwhout , welriekend 

 fandelhout, huis- en fcheepstimmerhout. Uit China 

 zou men vervolgens kunnen inruilen: thee, ruvve 

 zijde, nankings linnen, Chineefche kamfer en casfia* 



Cc a De 



