INTRODUCTIO. 9 



mis aequitatis (quam ftricti juris rigori fuccumbe- 

 re faepe animadverteret) promovendae ftudium Prae- 

 torem impulerunt, ut , aut ob aequitatem a contra- 

 hentibus neglectam , aut ob publicae utilitatis ratio 

 ncm , aut ob alias denique caufas infra in examen 

 vocandas (i) , fubinde actionem aliquam , licet ex 

 civili negotio rite legitimeque exortam nulloque 

 deinde civili naturalive obligationis tollendae mo- 

 do extinctam , effectum tamen fortiri non fmeret. 

 Quocirca cum ex muneris iui natura" actionem 

 ftricto jure valentem negare neutiquam posfet, ta 

 men additis claufulis earn conditionalcm redde- 

 re (a) , et cfikacitate destituere iblebat. Hae vero 

 clauiulae dicebantur exceptiones , quae a modis tol- 

 lendae obligationis ipfo jure hoc inprimis nomine 

 diiFerebant , ut hi ftatim valerent atque locum 

 obtinere coepisfent; exceptiones contra totae cum 

 praetorio cohaererent honore, ideoque .diferte a 

 Praetore esfent impetrandae. 



Univerfe igitur modus quivis ipfo jure valens, 

 ipfam femper obligationem evertebat; exceptio con* 

 tra, integral relictft obligatione, actionem tamen 



inde oriundam elidebat (3). 



Pau- 



(i) Cap. I. Sect. a. . 3. Cf. Gajus IV. 113130. Tit- 

 Inft. Ac Except. (4. 13.) Tit. ff. V Except, cet. (44. I.) 



(a) Gajus, IV, 119. 



(3) UfharisGmam Romanis fuisfe distinctioncm istara nter mo- 

 des obligationis aut ipfo jure aut ptr exceptionem tollendae , ut 

 alia loca taceam, inprimis patet ex L. 34. . i. ff. de Obligat. 

 it tctioa (44. 7.) L. 3. .l. 10. ff. dt S*luitn t (46. 3.) L. 



81. 



