J U R I D I C A. 13 



III. Pacta et transactiones. Atque pacta qui- 

 dem cents in caufis obligationes tollebant v. gr. 

 in delictis furti et injuriae (i), Transactiones 

 vero olim univerfis actionibus finiendis inferviis- 

 fe conftat ex compluribus legum decemviralium 

 fragmentis (3). Easdem tamen transactiones baud 

 fine certis quibusdam fieri potuisfe verborura fo- 

 lennitatibus , admodum probabiliter fummus Nood- 

 tius conjecit Xs) 



Quum igitur hscc fuerit legis actionum natura, 

 ut obligatio extingui quidem posfet, verum non- 

 nifi modo aliquo ipfo jure valenti ; quae autem obli- 

 gatio ita extincta non ftiisfet , ea nullo exceptionis 

 (quippe cujus ufus antiquioribus Romanis igno- 

 tus fuerit) praefidio elidi posfet, hinc efficitur, 

 nullam omnino olim Romae viguisfe inter modos 

 obligationis ipfo jure aut per exceptionem tollen- 

 dae distinctionem. 



Animus autem est , in fectione proximt inquire- 

 re, quomodo quibusque opportunitatibus , per 

 exceptiones a Praetore inductas distinctio ilia dein- 

 de enata fit. 



(l) Vid. L. 7. 1 4- L. 17. . l. L. 17. . 3. ff. <?' Pactt$, 

 Gellius, N. A. XX. i. 



(a) Cf. Auctor Rhetor, ad He rcnn. II. 13. G e I lius,l.l. 



(3) Vid. de Pactis et transact. Cap. I, init. (in Noodiii 

 Operibus, p. 399)* 



SEC 



