J U R I D I C A. ai 



juris conditio (quae fcilicet arcta cum gentium 

 moribus contineri foleat necesfitudine) ingentein 

 pasfa est mutationem. Abiogatae legis actiones , 

 utpote quarum feveritatis Romani, laxioribus jam 

 viventes moribus, baud amplius patientes erant(i). 

 In harum locum fubftitutae formulae , quarum 

 ufus jam olim quidem, fed peregrinorum tamen 

 folorum caufi in re publica obtinuerat (a). Aucto 

 autem mirifice , et peregrinorum in republica Ro- 

 mana momento , et negotioriim inter eos civesque 

 Romanos fusceptorum numero, proinde etiam jus 

 gentium et laxior ilia judiciorum forma, qua foli 

 antea ufifuerant peregrini, civibus quoque Romanis 

 innotescere et placere coeperunt (3). Neque ta- 

 men tarn faciles mitiori juris gentium rationi au- 

 res praebuisfent Romani , nifi aliunde jam eorum 

 probitas morumque integritas mifere corruptae fuis- 

 fent. 



Quemadmodum autem et morum corruptela et 

 peregrinorum affluentia univerfe plurimum ad Ro- 

 manorum jus aequitate temperandtim contulerunt, 

 ita eaedem etiam caufaefpeciatim effecerunt , ut ex- 

 ceptionum ufus quotidie fieret magisnecesfarius, imo 

 mox iis carere baud amplius posfent Romani. Nam- 

 que cum olim quidem , ut jam monui , exceptionibus 



neu* 



(i) Gajus, IV. 30. 

 (a) Vid. Zimmern, Op. ci-. $. 49. 



<ft) Vid. Heffcerus ad G ajum, VIII. 31. Cic. Jt Ojlc. 

 III. 17. 



