26 COiMMENTATIO 



bus univerfe iis negotiis , quae tota ad bonam fi- 

 dem comparata erant (i) , nullum omnino , neque 

 dolum , neque errorem , neque metum admittebant. 

 Nam fi quid hujusmodi intercesfisfet, tollebatur 

 proinde bona fides, fine qua fcilicet ipfa ea nego- 

 tia ipfo jure corruebant (a). 



Misfis igitur quibusvis- bonae fidei negotiis , in 

 ftricti demum juris negotiis vera istaruni exceptio- 

 num > in quarum defcriptione jam verfamur , fedes 

 collocanda est. In hisce enim , cum vel nuda quae- 

 dam folennitas fecimdum juris ftrictioris praecepta 

 ad obligationem pariendam fufficeret , praetorio fane 

 indigebatur auxilio, quo iniquae avenerentur con- 

 denmationes. Si igitur ex gr. quis aut yi coactus 

 aut dolo deceptus, alii ftipuhnti promifisfet, vale- 

 bat quidem obligatio , et actionem adeo produce- 

 bat, verum actionem ejusmodi, quae per exceptio- 

 nem quod metus caujd aut doli mail facillime elidi 

 posfet (3)0 



Haec exempli caufa memorasfe fufficiat: nam 

 multae quoque aliae exceptiones erant , qui- 

 bus naturalis aequitas in fingulis negotiis con- 

 tra ftricti juris rigorem defendebatur , inter quas 

 inprimis pacti (4) ac non numeratae pecuniae ex- 



cep- 



(i) Vid. 78. Tnft. de Action. (4. 6.) 



(a) Cf. L ai. ff. Sol matrim. cet. (24. 3.) L- 84. . 5. ff. 

 d* Lezat. 1. (So.) L- 5- Cod. de Inutil ftifulat. (8.39.) 

 Gajus, IV. 116. Averanius, 1.14. n. 13. 



C 3 ) Vid. . i. Irft. de Except. (4. 13.). 



(4) Gajus, IV 116. . 2. Inft. ">d. 



