a8 COMMENTATIO 



fummo vigore floruisfe earn distinctionem , ex qud 

 judicum fententiae, nunc ipjo jure^ nunc per 

 cxceptionem tantum ad toliendam obligationem va- 

 lerent. Scilicet omnia turn judicia aut hgi- 

 timo jure conjisttbant 9 aut imperio contineban- 

 tur (i). Ilia quidem fecundum Heffterum (2) 

 originem duxerant ex antiquis legis actionibus , 

 ideoque tantam obtinebant auctoritatem , ut ! quae- 

 cumque obligatio in legitimum judicium deducta 

 fuerat, ex ipfo jure formam fuam exuerec et mu- 

 taretur in obligationem litis contestatae , quae 

 ipfa deinde per fententiam judicis in judicatum fa- 

 ciendi obligationem converteretur (3). Sentential 

 autem judicis demum lata" actori omnis omnino 

 primariam actionem denuo inflituendi facultas adi- 

 mebattir , ipfaque adeo actio vere tollebatur. Cete- 

 rum folae obligationes vere civiles ita per fenten- 

 tiam judicis extinguebantur. 



Ita in judiciis legitimis. Judiciorum autem quae 

 imperio continentur, quippe quae omnem vim ex 

 praetoria repeterent jurisdictione , haec efficacitas 

 csfe non poterat , ut ipfo jure i. e. ipfo jure civi- 

 li obligationes tollerent. Quorfum tamen et e 

 Judiciorum legitimorum numero ilia referenda funt, 

 in quibus obligatio aliqua per formulam in 

 factum conceptam dijudicaretur , quum et haec 



ju- 



(i) ^ajus, IV. 103. 



(O Loc. cir. 



(3) Gajus, III. 180, iSi. 



