J U R I D I C A. 37 



fuisfe. Quid enim formula fine judice, in cujus gra- 

 tiam ilia concipiatur? Ilinc etiam propric exceptio- 

 nes formae ratione ufurpari desierunt : faepius enim 

 monuimus, hanc propriam fuisfe cxceptionum na- 

 turam, ut caufd cognitit a Praetore formulae info 

 rerentur (i), licet tamen eatenus , ne formae qui- 

 dem ratione , prorfus perierit distinctio inter modos 

 obligations ipfojure aut per exceptionem tollendae, 

 quatenus etiam in extraordinario judicio exceptio- 

 nes initio litis proponere, modos vero ipfo jure 

 obligationem folventes ultra litis contestationem 

 differre mods erat (2). Argumentum autem et ef- 

 fectus quod attinet , nullus dubito , quin vere ju- 

 diciorum ordini distinctionis nostrae ufus fuperftes 

 fuerit. De effectibus quidem infra dicendi locus 

 erit. De argumento vero exceptionum mine brevi- 

 ter monendum est. 



Nimirum haec distinctio ita fefe ex ipfis Roma- 

 norum moribus , inftitutis, reipublicaeque condi- 

 tionc fenlim fenfimque explicucrat, atque adeo tarn 

 egregie exculta erat , ut qui illam , mutati ali- 

 quatenus judiciorum normd funditus evanuisfe con- 

 tenderet, vel turn parum recte loqui videretur, fi 

 nullum amplius fuperesfet antiqui juris monumei> 

 turn, quo ille ftatim redargueretur. Sed plenae 



ftint 



(0 Vid. Gajus, IV. 119, 



(a) Vid. quae infra dicturi fumus, Cap. II. Sect. III. L. A. 

 coll. Hefftero, Inftitu t. etc. L.I. Tit. 6. n. 7. Zi inmc m. 

 $. 9?. On. $. 93. 



