4(5 COMMENTATIO 



jure actionem non habere contendere [neutiquam 

 posfet , fed aliqud exceptione fefe tueri vellet ? 

 Scilicet in tali caufa Praetor adeundus et exoran* 

 dus erat, quippe cujus auctoritate ilia defenfio, 

 quae ob folam aequitatis rationem confistere non 

 posfet, fuppleretur et confirmaretur. Hac autem 

 auctoritate fua* ita Praetor uti folebat, ut per for- 

 mulam , quae unicam judici in judicando normam 

 praeberet, hunc alicujus defenfionis, jure civili 

 non confistentis , rationem habere juberet. Namque 

 Praetor, fi post caufae cognitionem hanc illamve 

 exceptioncm reo concedendam dticeret , earn tam- 

 qnam conditionem five claufulam reflrictivam (ut 

 hoc verbo utar) formulae intention! fubjiciebat (/); 

 cujus quidem rei hie foret effectus, ut judex 

 etiamfi reum flricto jure deb ere luce clarius ap- 

 paruisfet , ad condemnationem tamen non procede- 

 deret, fi illud placitum , quod exceptionis verbis 

 contineretur , rite a reo fuisfet probatum (2). 



Univerfe igitur, fi reus in jure aut nihil actori 

 reponeret , aut ipfo jure fe tutum contenderet , 

 fimplex puraque a Praetore dabatur formula; fin 

 vero exceptionis alicujus praefidio fefe defenderet , 

 formulae intention! illius exceptionis mentio fub- 

 jungebatur. 



Ce- 



(O Gajus IV. 119. 



(a) < f. Omoino de to:o h. argumento Zitnmern. $. 91. 

 Noodt, de yr/jT. ft imfvrif , II. 13, fine. 



