J U R I D I C A. 51 



extra formulam esfet, ab eo in cenfum vocari 

 non poterat. Quocirca reus , dummodo ex (Iricti 

 juris regulis tcneri eumliqueret, quamquam fortasfe 

 inique, tamen a judice condemnandus erat (i). 

 Hinc quotics incertum erat , ipfonc jure actio fini- 

 ta esfet, an per exceptionem infirmanda foret, 

 Romani tutius esfe existimabant exceptionem uti- 

 que in jure impetrare (2); ut fcilicet reus, fi for- 

 te judici non ipfb jure tutus esfe videretur , provo- 

 care faltem posfet ad formulam a Praetore infertam. 

 Ceterum quemadmodum ea , quae . fuperio- 

 fis initio memoravi, baud prorfus omni [carebant 

 cautione , ita neque ea , quain modo propofui , di- 

 verfa exceptionum civilisque juris defenfionum in ip- 

 fo judicio adhibendarum ratio, univerfe et con- 

 ftanter fie obtinebat , ut dixi. Nempe , ut hoc 

 primum arguam , nonnullae fuere exceptiones , 

 quae licet a Praetore neutiquam impetratae, non 

 folum in judicio , fed et in ipfa judicati actione al- 

 legari adhuc poterant. Quo inprimis pertinent ex- 

 ceptiones Scti Macedon. et Scti Vdlejani (3) , qui- 

 bus fortasfe ideo, quod publicam totae fpectarent 



uti- 



CO Noodt,J<?yrW. ft Imp. I. 13. fin. coll. Zimmern, 

 Op. cit. . 131. L. 18. ff. dc Contmuni divid. (10. 3-) ubi.Jctus 

 haec habet: Ultra id quod in judicium deductum est, excedt- 

 ft potestas judicif non fotest 



(2) Vid. L. 34. J. i. ff. dt Obltgat. et Act. (44. 7.) 



(3) Vid. Zimmern,. 98. coll. L. ii.fi*. de Seta Macedon. 

 CU 6.) 



D a 



