64 COMMENTATIO 



quod femel factum est, infectum deinde reddi non 

 potest. 



Quodfi igitur quis 5 licet ipfo jure liberatus , 

 pristine creditori promiserit, fefe nihilominus, ii 

 iterum ob earn caufam in jus vocetur, defenfione 

 fua non ufurum , eura quidem neutiquam ita de- 

 nuo obligari , cum rei ratio docet , turn ufitata 

 in Romanis judiciis litigandi ratio egregie confir- 

 mat. Nam v. gr. fiTitius Maevio, cujus qui- 

 dem ftipulationi folutione plene jam fatisfactum 

 est, deinde tainen pollicetur, fefe injudicio nonal- 

 legaturum , obligationem ipfo jure fublatam esfe : dein 

 Maevius Titium convenit actione ex flipula- 

 tu , hie vero promisfionem fuam non curans com- 

 petent! fibi utitur defenfione : Num jam Mae- 

 vius efficere potest, ut reus nihilominus condem- 

 netur , ob pactionem fcilicet ? Num replications 

 pacti utetur ? Sed cum actor non exceptionem , fed 

 modum ipfo jure valenrem alleget, reo profecto 

 nulla competet replicatio , quippe quae fit excep- 

 tionis exceptio (i). > Num alia qua via defen- 

 fionis remisfionem allegare poterit? Minime. ~. 

 Nam fimulatque reus idonee fefe ipfo jure tutum esfe 



pro- 



(i) Exceptionem Temper praecedere oportere replicationem 

 manifestum est ex Gajo, IV. 26. princ. Infl. 4e Replicat* 

 CIV. 14.); porro ex. L. 22. ff. de Except.^, i.) L. 48. ff. 

 de Procuratoribus (3. 3.) L. 21. . I. fif. de Pignoribus 

 Cao. i.) deuique ex aliis locis bene nauhis, 



