J U R I D I C A. 69 



neque fane illud poterant, quamdiu nulla adhuc a 

 Praetore concesfa fuerat exceptioriis rccuperandae 

 caufjl in integrum restitutio. Quum autem hacc 

 concedi coepit, ignoratiae fane ratione magno- 

 pere imminutus est distinctionis nostrae effec 

 tus, licet tamen ilia haec vestigia reliquisfe vi- 

 deatur : i. ut reus, qui exceptione fefe tueri 

 posfet, non ultra judicis fententiam a Praetore jti- 

 varetur, qui vero ipfo jure debere defiisfet, is vel 

 post fententiam per condictionem illud , quod bis 

 folvisfet, repetere posfet (1)5 2. quod ilia in in- 

 tegrum restitutio multis impedita esfet difficulta- 

 tibus .(2) 9 condictio vero facillime procederet ; 

 3. denique , quod (licet tamen neutiquam conflict) 

 fortasfe, obligatione ipfo jure fublata , quivis error 

 ad condictionem prodesfet; in exceptionibus turn 

 demum restitutio concederetur , fi ignorantia non fu 

 pina esfet neque nimis negligentis hominis (3). 



$ 3 



III. DC pactis contrariis aliisqtte caufts , qiti* 



bus obligatio exceptione infirmata revivis- 



cere poterat , obligatio vero ipfo jure 



fublata non item. 



Quemadmodum fuperioribus . . jam ostendi- 

 mus , quatenus per reos effici potuerit , ut cxccp- 



tio- 



(0 Vid. hujus, Sect. L. A. . 3. 



(a) Vid. hujus, Sect. L. A. $. 2. 



(3) Cf. L. 3. . i. L. 6. L. 9. . a. 0'. eod. 



