7* COMMENT ATIO 



bit mihi agenti exceptio conventions. Verum fi 

 post priiis illud pactum in conjtrarium paciscamur, 

 ut fcilicet omnino mihi petere liceat , iniquuni 

 fane erit, me exclttdi exceptione. XJuam ob rem 

 turn mihi dabitur replicatio ex posteriore pacto , 

 ita concepta : Si non postea convenerit 9 ut earn pe- 

 cuniam petere liccret (i). 



Quod fi vero alia quaecumque exceptio actori 

 obftaret, poterat ilia excludi per replicationem il- 

 lam reo objectam: Si non convenerit 9 ut excep* 

 tione tibi competent} non utereris (2). 



At non foliun hoc nomine obligationis ipfo ju*> 

 re fublatae ab iis , quae per exceptionem tantum 

 elidi posfent , difFerebant , quod exceptiones aut rei 

 remisfione , vel negligentia , vel ignorantia , aut par- 

 tium conventione infirmari posfent; modi contra 

 obligationis ipfo jure tollendae numquam ita retro 

 infecti redderentur ; verum et ulterius distinctio- 

 nis nostrac efficacitas progrediebatur 5 cum fcilicet 

 faepe etiam exceptiones , non partiuin quidem ali- 

 quo facto , verum propterea quod earuip et caufa 

 et fundamemum penitus evanuerant, aut fponte, 

 aut per replications omni destituerentur mo- 

 mento. Hujusmodi quid , fi ipfo jure actio finita 

 esfet 9 hand fieri potuisfe, vix opus est ut dicam. 

 Obligationem enim femel ipfo jure extinctam qua- 



quam 



(i) Vid. Gajus, IV. 126. pr. Inft. de Replicat. (4. 14.) 

 (O De hac replicationc cf. quac monuimus fupra t ^. i. 



