94 COMMENTATIO 



exceptionis aequitatem vel utilitatem peti non pos- 

 fet, (i tamen folutum esfet, recuperari non po- 

 tuisfe. 



Videtur fane hoc ratiocinium congruere principiis 

 fupra a nobis tradidis, et, fi quid conjicere li- 

 ceat, antiquiori aetate revera ita juris fuisfe pu- 

 tamus. 



Verumtamen Gaji, Ulpiani reliquorumque 

 JCtorum aetare vox debere longe aliam atque 

 . antea obtinuisfe fignificationem videtur , quippe 

 quae et civilia et naturalia debita complectere- 

 tur (i), quum tamen (quod mirum videatur) ea 

 quae vel optima jure actionem parerent , fi forte 

 actio ilia exceptione aliqud perpetuil elidi posfet , 

 fere ne deberi quidem amplius dicerentur; quem- 

 madmodum is debitor esfe definere videbatur , qui 

 exceptione peremptoria tutus esfe inciperet (2). 



Quae cum ita esfeiit 5 proinde etiam juris esfe 

 coepit , ut condictione, repeti posfent non folum ea , 

 quibus nulla neque civilis neque naturalis fubes- 

 fct obligandi caufa 5 fed etiam ilia , quae licet jure 



fum- 



(1) De naturalibus deb : tis cf. L. 13. ff. L. 64. iF de Coif 

 diet, indcb. (12. 6.) L. 7. . 4. ff. de Pactis. (2. 14.) Voet, 

 ad L. 12. tir. 6. n. 2. Interdum tamen ea, quae jar. civ. et quae 

 jur.praetorio dehentur,fihi invicein opponuntur. Vid. L. 3. . 

 ff. He Pec. coftituta. (13. 5.)- 



(2) L. 26. . 3- L- 40. ff. de Cond. iudeb. L. 66. ff. (h Reg. 

 jur. et alibi pasfim. Cff quae dixi hiijus Sect. L". B. initio. 



