©RATIO; Y 



videbafur conlroversia , earn , principibus invitis, in lucem nostra aetale retraxit 

 ■Philosophia politica ; nee tanien prudens ilia at modesta, qualem aut Plato aut 

 Cicero tradiderunt, verum tumuUuaria et siiperba, quae, civilia omnia in* 

 stituta novo examiui submittens, vel ipsius adeo juris, ad cujus normara orani^ 

 revocarf volebat, pristinam disciplinam ita fuuditus subvertebai, ut ex veteri 

 licet contentione novi penitus effectus deberent oriri, si successum conatus ha- 

 berent. 



Quales autem successus conamina habuerint, omnes novimns. — Disruptum- 

 penilus vidimus in civilatibus miiltis quod antea fuerat religionem inter et 

 imperium vinculum. Ad solius juris norraam magis magisque in dies etiam nunc 

 reduci omnia quotidie observamus , et quantum his omnibus ipsorum quoque 

 3C'torum in rebus publicis auctoritas et debuerit crescere et revera creveritv, 

 nemo sane poterit dubitare, qui vel sola noroina eorura respexent, quorum 

 in nostrae aelatis vicissitudinibus praecipuae aliquae partes fuerunt. 



Verum haec satis quidem , credo, ut constet, inter reliqua nostrae aetatis 

 insignia, quibus ab anteriori aetate haec distinguilur, non ultimo sane loco 

 et majorera ordinia JCtorum auctoritalem censeri debere, atque in omnibus- 

 rebus aestiraandis magis juridicara formam; 



XJli autem de re ipsa atque facto nemo jam facile dubitaverit, ita de no* 

 '■vaeillius rationis landibus ac vitiis multa sane possunt argumenlis et ratio- 

 nibus praeclare disputari; nostrum vero hoe loeo tantum est paucis historl- 

 cos illius rei in. vita civili effectus attendere. 



Neque tamen Hie locis communibus ac vulgaribus immorabimur. — De io- 

 justis dissentientium persecutionibus , de irapoteuti ecclesiasticorum doraina- 

 tione, de cogitandi libertate, de diversis religiouis atque civilis vitae ralioni- 

 bus declamarunt multi, graviores, licet aliquantulum remotiores, effectus pauci 

 attenderunt. 



Atque primum quidem in oculos statim hie incurrit alia longe ratio, qua 



civile imperium ipsum, omnemque imperii majeslatera utraque ratio aestimat. — 



Quos divinae auctoritatis depositarios pristina ratio dicebat imperantes , eorum 



' officia et jura ex mandali solo contractu derivanda esse altera schola dispu* 



;at. — 



