RESPONSIO Ai> QUAESTrONEM JURIDICAM. ^ 



■Ueiiatn enarro) uti maxima est e wariis imperii civilis partibiis, ita etiam , soli impe* 

 rantis libidini permissa, omnium maxime est periciilosa. Ubi ab ipsa velut jusiiti* 

 administratur , eximium habet communis iegitimaeque omnium lihertatis praesidium ; ubt 

 vero libidini subjicitur , communis foedaeque tyrannidis praebet instrument. im. Cui 

 summum est nuUisqiie finibus circumscriptum de vita civium ac libertate judicium, is 

 fiimul infinitam habet in reliqua potestatem.. Ei omnia licet exigere, cum nihil ipsi 

 possit recusari, omnia velle, cum ejus voluntati nemo possit resistere, Liberum quip- 

 ye de vita, de libertate arbitrium nihil aliud est nisi ipsum liominis dominiunar, Sive 

 autem ipse per se potestatem illam exerceat summus imperans,- sive per judices ab ipso 

 constitutes ,- par ' est idemque publicae libertatis periculum. Ab ipso enim pendent, 

 quos ita constituit, judices, nee fere sunt nisi voluntatis illius instrumenta. 



Sed haec quamvis- ita sese habeant , jus tamen puniendi ab exsequenti civitatis po» 

 testate non potest sejiingi. lUo enim destituta haec inanis quaedam potestatis umbra 

 existeret, quae velle quidem posset, minime vero perficere,. quaeque in profundum 

 consideret, simul alia, jure puniendi ornata, potestas emergeret. 



Quodsi igitur summum iraperantem puniendi quidem jus habere velis, sed non pro 

 tubitu puniendi, ne ita injuste puniat; nihil aliud superest, nisi ut juris illius exer< 

 citium conditione adstringatur , quae voluntati ejus non sic obnoxia. At qualis quaeso 

 est ilia conditio? 



Unumquodque scilicet legumlationis systema , quin et sittgula- quaeque lex procnalis, 

 diiabus constat partibus , ciim definitione factorum, quae poena sint prosequenda, turat 

 vero ipsius poenae constitutione. Hae autem partes ad semet invieem eadem rations 

 eomparatae sunt, qua caussa ad effectum , qua conditio ad id quod est in conditione 

 positum. Uti autem ipsae leges poenales , ita et earum appUcatio duabus iterum quae- 

 stionibus absolvitur principalibus, quarum altera est facti quaestio, altera vero, cum i» 

 Juridiciali consecutione cum facto, de quo jam constat, conjungendo versetur, nudam. 

 juris quaestionem continet. Posterior sine priori nullum habet sensum ac ne proponl 

 quidem potest, nisi ad priorem aiHrmando fuerit responsum. 



Hac itaque via reperitur ilia conditio, quae liberam plenamque sutnmi imperantis li- 

 bidinera suis contineat finibus. Quaestio, sitne sons an insons reus, ab ordinarii |tt* 

 dicatus quasi ambitu sejungitur et in alium quemdam refertur locum, imperantis libi- 

 dini, quantum fieri possit, inaccessum. 



Ita quidem Integra summo civitatis imperio et illiijiata facultas accusandi poenaeque, 

 cum irrogandae, turn exsequendae relinquitur. IpsatR vero facti q^uaestiouem , utrun* 



» siuaonrJ . mar 



