RESPONSIO AD' QUAESTIONEM jURiDIGAM. IJ 



•catam. Sic igitur cum judicis sententia, vel quod ad historicam atlinet facti veriratem, 

 gencralibus legum regulis sit adstricca , inter persuasionem vulgaretn et juridicialem, 

 inter historicam et legalem cognitionem , interque communem et judicialem rei verita- 

 tem magnum quoddam discrimen exoritur, quod interdum maxima in rebus cernitar 

 discrcpantia , ita ut judicantis animus diversas in partes eontrariis distraliatur persua^» 

 dendi momcntis. Ibi quis forte jam certo novit privatus, quod judex ignorat, vel tan- 

 quam JCtus certior est de eo , de quo tanquam homo dubitat. 



Haec aiitera in juratis cessant omnia. His nulla vakt probationum theoria, horum 

 nuliis adstrictum legibus , nullis artis disciplinaeve regulis definitum est judicium. 

 Quod sana, licet non exculta juratorum ratio, ex rebus factisque propositis adhibitis* 

 que probandi persuadendique momentis , verum falsumve agnoverit , cujuscumque tan- 

 dem generis aut ponderis ea sint subsidia, pro ipsa rei habetur veritate. Haec autem 

 juratorum agnitio et propria eorum animi conscientia, sive actis nitatur et probatis, 

 sive aliunde arcessita rei notitia, sive unius, sive plurium testimonio confirmetur, sive 

 signis, indiciis vel instrumentis fulciatur, sive ex suspicionum concursatione oriatur; 

 haec intima inqiiam juratorum conscientia ipsum est veritatis fundamcntum, quod le- 

 gem nullam agnoscit superiorem. Hie itaque, non vulgaris ilia persuasio juridiciaU 

 subjicitur, sed contra juridicialis Veritas ex communi et intima judicantiuai conscientik 

 et persuasione repetitur ( i ). 



Quodsi auttm illam, de culpa rei vel innocentia, sententiam vivae juratorum et inar- 

 tificiali conscientiae veils inniti ; tota caussae controversia coram iig peragenda ipsaque 

 et accusatio et defensio coram iis instituenda est, ut omnis ita vis argumentorum in 

 eorum sensus velut incidat et in animum Integra et illibata defluat, Intima quippe ilia 

 hominis persuasio innumeris adhaerescit punctis, iisque subtilioribus quam ut signis 

 exprimi aut verbis uUis possint comprehend!. Uti enim JCtus (^2) ait: „ Pluri- 

 ,, mum in excutienda veritate vox ipsa et cogitationis subtilis diligentia adfert; nam 

 „ et ex sermone, et ex eo, qua qui^ constantia , qua trepidatione quid dixerit, vel 

 ,, cujus existimationis quisque in civitate sua est , quaedam ad illuminandam veritatem 

 ,, in lucem emergunt. " Quanta vero quamque multa persuasionis elaberentur mo- 

 menta, si ea non ex vivo praesentis cognitionis fonte, sed ex impuris actorum corn- 

 men 



(i) Cf. Pettitigal, an inquiry Into the use «nd practice of Juries among the Greeks and Romans, P. IIL 

 p. 187, nbi yerba supretni judicis yaughan refert: The judge can not fuUy know, upon what evidence th« 

 Jury give their verdict; for they may have other evidence than what is given in court etc. Cf. Code 

 d'lsstr, Crim. 372. ( a) L. !•• §. 5. tf. de Quaesti 



B 3 . 



