^4 HENRICI COCK 



iDCntariis esset hauricnda. Intima quippe aninii ilia persuasio similis est librae subtU 

 lissimae, quani saepe flocci momentum alterurram in partem deciiiiet. 



Actorum vcro coonmcntarii, licet eumaia tandem cura, fide ac diligentia compositi, 

 non sunt nisi velut imago quacdam veritatis, qirae quideai omncs ejus partes, omnit 

 .membra, non potest ad vivum accuratissime refcrre. Quod enim dictum factumve est, 

 .ejus propria saepe vis et genuina significatio ita dercum recte percipitur, si tanquaia 

 totius cujusdam universi pars consideretur et ad multa rcferatur secundaria, quibus- 

 ,<:um subtilissimis cohaeret fills, quibusque regitur ac moderatur. Tenuissima vero ilia 

 stamina, quibus Iia€c inter se sunt implicita, non possunt quin manu scribentis ver- 

 sata disrumpaiitur. Sed quatnvis et actorum commentarii, quidquid dictum factumve 

 esset, onine possent ampkcti; nondum tamen eodem quidque modo reddere possent, 

 quo esset actum, neque eandera adeo in animos vim exsercre, quam nuda rei Veritas 

 in ipso juratorum conspectu collocata. Ubi vero legitima habetur decidendi norma, 

 juJ'.cis persuasio non tenuibus adeo vixque percipiendis fills adstricta est, sed doctae 

 dijudicationi gencralibusque notionibus et artiBcialibus coainexionibus innititur : ubi 

 singularia quacvis in generaliores primum ideas conferenda sunt., eaeque ad alias notio- 

 nes sunt exigendae; ibi non, nisi quod verbis possit exprimi, ad probationis sub- 

 stantiam requiritur, nee habet legislator quod curet, nisi ut, quoad necessarias hasce 

 probationis partes attinet, veri, fidi omnibusque numeris absoluti sint actorum com* 

 .mentarii, eaque caussac descriptio, et Uteris vclut expressa ejus adumbratio, doctae 

 •veritatis inquisitioni magis etiam est accommodata , quam, tumido velut concitatoque 

 anine delata, praesens ejus tractatio. 



Praeterea vero ubi intiraae sensus conimimis conscientiae soli committitur caussae 

 dijudicatio, frigidura illud aridumque doctae coraraunicationis vehiculum toti judicio- 

 rum juratorum prir.cipio politicisque ejus raiionibus ac fundamentio repugnat. Quis 

 tnim nisi magistratus quidam publicus coramentarios illos describat? Hie autem uti 

 sunimo impcranti est obnoxius , ita ab hujus iterum rrbitrio tota penderent judicia. 

 Etenim ipsam quidem sententiam dictare non posset, at vero acta dictaret, unde judi» 

 ciaiis iila sententia esset conficienda. Eaque acta licet sexcentis obsigiiata essent an- 

 nulis, Iket lotidem munita subscriptionibiis, juratis tamen , quibus uiliil nisi signa 

 oflcrretur et chirographa, licet forma alligatis externa, intimo tamen aaimo maxima 

 saepius supcresset dubitatio. 



Tandem vero, ut hoc ultimum adjiciamus, cum jurat-orum effara non nisi ab ani- 

 jnorum intima fide et persuasione pendeart , non possunt, quod ad effati veriiatem at- 

 tinet, uUis tcneri praestationibus, ulla rationis rcddendae necessitate. Neque enim alia 



quail) 



