RESPiONSIO AD QUAESTIONEM JURIDICAM. 15- 



»cribebat aliosquB ad privata, alios ad pubiica judicia obeunda legebat Cl )< 



Selecti illi judices tribus (2) decuriis describebantur eorumque noraina Praetor albo 

 comprehendebat. 

 Ilisce praemissis, primum de privatis videanjus judiciis, de publicis deinde acturi, 

 Quoties itaqiie privata caussa incideret , partes aut mutuo consensu unutn pluresve 

 judices eligebant (3), aut alter alteri judices nominandi potestatem faciebat (4). Hoc 

 si fieret, eligi etiam poterant, qui in selcctorum numerum non erant relati (5). Par- 

 libus in judicem non consentientibus , secundum Noodtium aliosque, magistratus om- 

 nium, qui eo anno ad judicia privata obeunda erant lecti, nomina in urnam urnasve, 

 si plures judicarent ordines, conjiciebat ac sorte judices dabat (6). Judices autem 

 datos recusandi, tatn actori, quam reo Uberrima erat potesias (7). Judices dati et a. 

 litigantibus comprobati citabantur, ut die perendino adessent, ac turn, ad Puteal Li-' 

 bonis, jurabantj, se secundum leges, ex animi sementia, esse judicaturos. 



Caussa utrimque perorata, sententiam viva voce absque tabellis, absque urna, pro- 

 ferebant aptabantque caussae, cui , et formulae, secundum quam essent dati (8). 



Atque ea quidem in privatis servabatur ratio; in publicis vero Praetor vel Quaesitor. 

 plerumque sorte judices dabat, nisi quadam in caussa aliud forte cautum esset legi-. 

 bus (9). 



Numerus judicum de criminibus cognoscentium erat diversus pro diversis tribunali- 

 bus, ac forte etiam pro majori minorive momento caussarutn, quae coram illis tribu* 

 nalibus agebantur (lo). -, 



■ Facultas autem rejiciendi judices sorte ductos editosve libera Republ. fuit amplissirf 

 ma , iia ut recusatioucs , nulla etiam addita caussa, possent intcrponi (11). Saepius. 



ta-. 



CO Gtllius, N, Att. XIV, 6, 9.! 



(a) Sive uno sive pliiribus Ordlnlbus judieantibus , tres nihilominns fulsse de curias, afiirmat Cnjacitui' 

 Obs. II, 31. Augustus quartam, tandem Caligula quintam adjecic Vid. Sutton, Aug, 32. et C»l. i(5, 

 ■Cs) L. 80. ff. de Jud. 1, 2j. (T, de appeU. Brissonius de V. S. voce sumsit, 



(4) Livius, III, 56 ec 57- C<V. de Orat. 65 et 70. pro Rose. Com. 15. 



C s) Schuhittgius , de Recusat. Jud. Cap. 6. %. i. 



C*) 1. c. de Jurisd. et Imp.; alii dissentiunt, v. c. Schultlngitis, 1. c. 



C?) Cic. pro Rose. Com. 15. in Verr. Ill, 11, 59,60. pro Cluent. 4J. 



<«) Sigoniat, op. c. 11,1,34. 



(.9) V. c. lege Servilia Giaucia, aut Llcinia de SodalJt. V. ^tcfit. in Cic» Or. in Verr. C. & Cif. pr4 

 Plane. iseti7, pro Murena 23. 



Cio) Vid. Plin. H. N. XXIX, i. C/V. pro Cluent. 37. In Pi.ta. 40. U Att. IV, 15. 



ill) Cf. ^scenitis, in Or, Cic. pro Milon, in fin. Pll». 1. c. Cic, pr» Plane. 17. 



Ca 



