C4 HENRICI COCK 



cum vetcrum Britannorum, Banorum, Saxonum , Pictorum Scotonimque reliquils, quifl 



et cum VValliae et Cornwalliae incolis unam in gentetn coaluissent, ac systema feudale 



magis magisque praevalesceret ; antiquum centuriarum institutum maxime coepit coarcta- 



ri ( I ). Interim tamen pristinum Saxonum institutum ab omnibus veheraenter deside- 



rabatur : ac fuerat sane antea cum Anglis gratum , quippe quod esset patrium , et vero 



Normannis acceptum, quippe quibus, numero longe inferioribus , magnum securitatis 



spondebat praesidum, cum scilicet mutuam hominum , eidem decuriae centuriaeve ad- 



scriptorum, pro sese invicem continerct cautionem. Sive igitur hisce de caussis, sive 



quod praecipuorum nobilium , frangere potestatem , eorumque vasallos ad se allicere 



conarcntur reges; in domaniis quidem suis antiquam rationem videntur instaurasse (2). 



In egregium quippe Angliae commodum , reges Normanni domania sua diligenter con- 



servare studuerant, nee nisi minores ejus partes in feuda concesserant, quorum doraini, 



quamvis immediati essent regis vasalli, non satis tamen erant potentes, qui regibus 



possent resistere. Atque ita quidem liberis iiominibus apud Saxonas propria judicio- 



rum forma ad immediatos regum vasallos fuit accommodata (3). Cum autem identi- 



dem subinde regum extenderentur domania, magnaque feuda cum iis magis magisque 



conjungerentur, pariter antiquum iliud Saxonum institutum latius in dies serpsit; cum* 



que tandem fcudalia instituta pauUatim obscurari , eorumque in legibus fere solis vesti* 



gia superesse coeplssent, pristina iterum instituta praevaluerunt locumque suum recu- 



perarunt ( 4 ). 



Quidquid sit, utraque judicia, cum feudalia ilia parium, seu ejusdem domini vasal* 



lorum, turn vero antiqua populi judicia, apud Anglos fuisse usitata, cum anno 1215 



Magna Charta iis a rege Joanne, cognomine sine Terra, concederetur , ex hujus Capite. 



XXIX apparet, ubi haecce occurrunt: ,, NuUus liber homo capiatur, vel imprisone* 



„ tur, aut dississietur de libero tenemento suo, vel libertatibus , vel liberis consuem- 



„ dinibus suis, aut utlagetur, aut exuletur, aut aliquo modo destruatur: nee super 



„ eum ibimus, nee super eum mittemus, nisi per legale judicium parium suorum , 



„ vel per legem terrae C 5 )• " 



Ex 



(i) Meyr, «od. L. lU. c. I. T. 11. p. It. C») Mtytr, eod. III. C. I. T. H. p. I9» 



(3) Idem, eod. Ill, 5. T. II. p. 7J. (4) Cf. illeytr, UI , S. T. H. p. ?4. 



(5) Verba scilicet: judicium parium suor/tm , denotanc judicia feudalia, in Curia domini babend* ; '«■* 

 terrat est pristinum decuriarum centuriarumquc judicium, vid. Meyer, HI, 11. T. 11. p.l70. not, 1. ubi in. 

 quit; „ la grandc charts mentionnc deux modes de procedure, judicium parium suorum, et Itx ttrr»i{ 

 „ aucun des deux ne convieat au Jury, et c'est ce qui vient \ I'appui de nos raisonneraens iim ce Cha* 

 „ jpitre et Ic pr'ciJent. La Itx terrat est Tancicnne procidure Saxenne deyant les plaids ou homniss li» 

 ft'brei, adapt^e aux vasiaux du douialnej le judicium parium, la procedure |>ar Pairs dans la couc seigaea* 



