RESI^ONSIO AD QUAESTIONEM JURIDICAM. s?' 



nebris, ille forsan in luce versetur tneridiana. Si autem doctos inter et indoctos, cul- 

 tos<jue et inexcultos ea est ratio, ut cultis ad incultorum locum descendere non per 

 86 penitus sit negatum, incultl vero in aUiorem cultorum locum subito sese extoUere 

 nequeant; ita iliis forte coinmitti possit de hisce judicium, hisce vero de illis plane 

 sit denegandum. 



Sed ut mittamus religiosi cultus diversitatem variumque fortunarum modum , quae 

 sane hac in re maximum habent momentum, firma, sibique ad finem usque constans, 

 hujusce principii persecutio longe majora alia parit incommoda. Quod enim de sectis 

 religiosis saepius fuit observa^um, eo plerumque vehementius esse et magis internecU 

 num earum odium, quo magis earum inter se aflines videantur opiniones, eodem jure 

 de variis ejusdem ordinis civilis classibus affirmaveris. Sic antiqui v. c. nobiles caete* 

 ras tantum civium classes despiciunt, at novos nobiles odio suo dignantur, quippe 

 qui pares ipsis videri cupiant pristinamque iis novitatem in memoriam revocent. Hoc 

 itaque modo et ordines, et ordinis cujusque classes, et classium classes diligentissime 

 essent scparandae, singulisque s^ia essent constituenda judicia, si, quod juratorum ju- 

 dicio si'best aequalitatis principium, ita uti par est , vellemus persequi. At vero eadem 

 ilia aequalitas omnibus justitiae requisitis vehementissime repugnat. Ita scilicet ipsa 

 ilia in judice desideratur anirai indiiFtrentia , ab omni partium studio remota , planeque 

 reum inter et accusatorem , laedeatera ac laesum aequa , in qua una omnis justitiae 

 substantia versatur ac Veritas. 



lusuper auiem prudentia civilis a sapienti legislatore exigit, ut aggressionis ac de« 

 fensionis vires prudenter exaequet, accusatoremque et reum paribus telis instruat. Ha- 

 bet quidem jura sua sanctissima humanitas, sed et sua sibi jura civitas vindicat. Jam 

 vero, si reo judices non dentur, nisi qui ab omni parte ejus sint pares, 'ita contro- 

 ver&iae decisio iis commitritur hominibus, qui, propter eandem illam aequalitatem , in 

 partes ejus inclinant, ejusque adversus civitatem patrocinium et defensionem suscipiunt. 

 Quamdiu Romae penes solos Patres erant jydicia, provincias impune diripiebant Opti- 

 roates: postquam ab Equitibus vero subselliis erant detrusi, horum iterum expilationi- 

 bns erant propositae ( i ).. Pariter in Anglia Christianus , maleficii accusatus in 

 Judaeum commissi, a Christianis juratis haud raro absolvitur, quamvis caeterum faci- 

 jiu» sit apertum (2), Eodemque modo juratorum judicium, ex soils nobilibus com- 

 pel 



(l) jtfplanas, J. mpra c. et Pitlejat Pat. II, 6, 13. 



(a) fiuerlath, op. c. p, ^i, qui unireri* de tow hoc I»co de aequalitate vldeatur, C«p. 3, 



