RESPONSIO AD QUAESTIONEM jDRmiCAM. i^f. 



Cum autem non omnium delictorum ea sit ratio, ut directis testimoniis possint pro- 

 bari, aliis quoque probationum subsidiis judicem uti sinet legis auctor, quippe quibus, 

 omnibus una sumtis, multo certius saepe, quara per testes probari possit maleficium, 

 Sed in liisce quidem ila versabitur , ut niinime ea omnia enutneret, eorumve nexum et 

 conjunctionem , quae plenam judici fidem facial, lege defin'at, sed praecipua veritatis 

 eniendae subsidia judici commendabit, ut ea, quantum possit, sibi comparet. Ita v. c. 

 in corpus delicti inquirendum esse praccipiet , infinitaque alia his sirailia adjiciet. Jam 

 ▼ero, nam ita cognitionis liumanae fontes innumeros, infinitos, certis verborura fini- 

 bus includit? Immo veto, temeritatem, errores ac levitatem , quantum possit, arcere 

 studet, judiciorumque fiJei et veritati egregie consulit^ 



His si eonferas juratorum judicia , nullis errorum avertendorum praesidiis munita, 

 sed nudo juratorum arbitrio, nulHs vinculis adstricto, permissa, quid de utraque forma 

 sit existiinandum quis non videt ? 



At si cauto saltern et sedato juratorum arbitrio controversiae essent permissae, quo- 

 dammodo certe veritati consultum esse diceremus. Sed qualis quaeso est judicii jurati 

 ratio? Coram juratis scilicet tota caussae peragitur controversia, ac quidquid cos s 

 vero tramite possit avocare, vivum ac praesens in eorum sensus incidit, eoque magis 

 ad commovendas valet animi perturbationes. Quod script! actorum commentarii judi* 

 cum oculis subducunt, reorum est habiius, forma, sermo, constantia, trepidatio cae* 

 (eraque ilia glaucotifata et fallaces praestigiaer at haec ipsa juratis obji'-iuntur, atque 

 prudentis cautique judicii fundamenta labefactant, Dum, in praesenti caussarum exa- 

 mine, singula quaevis phaenomena, mox ubi apparuerunt, evanescunt, unura cognitio- 

 nis momentum ab altero tanquam unda ab unda propellitur; dum singula persuasionis* 

 elementa rapidissime praetervolant, inanes illae sensuutn praestigiae, intimis juratorum 

 animis manent insculptae , attnnitamque et obstupefactam rationem subigunt. Sed et 

 continui susurrus hominum circumstantium , eaussidicorum facetiae ( i ) testiumve aut 



re- 



f I ) Vim ejusrnoeM fccetianira exempfo vcre Francfco illostrat FmirhachitK I. c, Mulier qnaedam , cujuj 

 maritus sberat, sola in secunda aediura coatignatione liabitabat. Masciill tres, in iisdera habitantes aedibus, 

 earn noctu aggrediuntur , vim ei inferre conaiites. Janiia pulsatur , frangitur. Mulier lecio se proripit, nd 

 Kalas ennfugt; lix impuras unius contrectationes experitiir , sed, eo vi repulso , trC'Mdans per aeries dis- 

 eursat , lanientatur, opera implorat. At nemo erat qui auxilium ferre sustineret. In cubiculunt itaque siium re- 

 fugit, ubi tres Uli earn coiJiprehendunt , stuprumque et inferunt. 



Quae dum omnia fiebant, unus ex iis sese timere dicit, ne prodantur. Alter, jocans quodammodo, repo" 

 nit: ,, ab ilia mehercle non est quod- nobis metuamus. " 



Sola mulier stuprata rem ad accusatorem detulit. Pleraque erant probata per caeteros Inquilinos , qui omnetn 

 ret easutn et eveacam audlcrant , quamvis cubiculis suis egredi non essent ausi. Praecif ua quaeque facta et 



mo- 



