RESPONSIO AD QUAESTIONEM JURIDICAM. 53 



Quo magis autem excolantur, omnibusque niimeris suis et partibus absolvautur leges 

 criminales, eo magis augentur illae difficultates. 



Neque solum enim genera turn separantur ac species delictorum, sed ejusdem specie! 

 formae existunt diveisae, aliaeque insuper conditiones iis adjiciuntur et momenta, qui- 

 . bus vel exasperetur poena vel mitigetur. 



Ne quod igitur a juratis omitteretur tale momentum , eorumque responsa nee plus 

 nee minus continerent, quam oporteret; primi, post rerum conversionem , in Francia 

 legislatores quaestionis partitionem seu analysin induxerunt, qua generalior facti quaestio 

 singulas in partes suas dissolveretur. Voliierunt itaque, ut primum intcrrogarentur 

 jurati, utrum ipsum accusationis argumentum seu nudum quod argiieretur factum 

 esset probatum; deinde, an ejus auctorem aut socium fuisse reum, liqueret ; ultimo 

 ■ denique loco de facti moralitate et momentis, delicti improbitatem augentibus vel, mi» 

 nuentibus. . 



Verum ejusmodl quaestionum partitio ipsam judicii jurati indolem evertit. Hoc sci- 

 licet eo valet totum , ut ex intima anirai conscientia, nullis sententiae rationibus addi- 

 tis, judicetur. Si vero plures in partes quaestio discerpitiir, pro singulis facti mo- 

 mentis, civitas juratos proximum conscientiae et persuasionis rogat fundamentum , ju« 

 ratosque doctos inter judices, et veri nominis juratos, constituit medios. 



Praeterea malo pejorem multo medicinam esse allatam , experientia docuit. Caussae 

 namque, in quibus mille proponerentur quaestioncs , satis occurrebant frequentes, 

 quin et a nonnullis memorantur controversiae , quae juratis triginta quaestionum millia 

 praebuerunt ( i ). 



Cum taraen eadem semper maneret juratorum imperitia, ita nihil aliud assecuti sunt 

 Franci, nisi ut naturalem totius juratorum instituti inutilitatem , nudam exprimerent 

 et, in communi forma ejus occultum , vitium in lucem protraherent. Neque enim 

 quaestionis, sanae per se, sana quoque partitio errorem gignit animisque juratorum 

 injicit , sed in general! respouso latentem elicit ( a ). 



rta- 



«m, verum, ut sibi ipsis prodessent , monetam adulterasse videbantur juratis. Exposd des motifs, p. 7% 

 Error scilicet ex ma'e intellectis verbis: desstin de nuire i aumii , oriebatur. Sana scilicet ilia ratio damauin 

 sibi proponebat propter se expetendum, quo seosu et virtus propter se expetenda dicitur, absijue ulla utUi-' 

 tatis cogitatione. 



(l) Hoiirgtilgnon , I.e. p. ?4. 



(a) In Franela jurati quidam, in eadem caussa', ad prknanr qnaestionein responderunt , reum son volemem 

 commisisse liomip idium , ad alteram dixerunt, id per inculpatanv sul tutelam fui»se a reo commissum ^ ad vet' 

 uam (Unique, occisum sec gladium, ncc tela igoifera C'rmes i feu; babuiss^ iic« )iii>v alUsve ejus g£n«rt» 



G 3 i*' 



