COMMENTATIO THEOLOGlCA. ij 



Matthaeus in locis V. T. aliegandis passim sequitur textum Graecum , e. gr. Matth» 

 IV. 7, 111. 3, IV. lo, V. 11 et 27, 38, XIX. 4 ec 5 (ad li. 1. cf. varietas lectionis^ 

 cf. et 18 et 19, XXI. 16, 42, XXII. 44, XXII. 39, aliisque ia locis cum levi ditFerentia; 

 sacpe tamen consentit cum textu Hebraico , ubi LXX. ab eo discedunt, e. gr. II. 15 

 et i8, IV. 15, VlII. 17, IX. 13, XII. 18 — ai, ita et Hostro loco, siquidem vulgaris 

 lectio Tccv LXX. retinenda est, de cujus tamen varietate agendum. 



Jam antiquitus ordo hoc in loco adeo turbatus est, ut vix restitui possif. Nerape 

 pro %tavoixi non pauci Codd. , Patres et Edd. habent Kxpli'-xi;, pro ^pu^fif ^''^ 2c;^u«?5 

 pro ^v>ix,uiui alii luxvoixi; , quam lectionis diversitatem notavit Holmesitis in ediiione V. T. 

 Graecd Oxonii 179.8. et accuratissime exposuit CI. Amenfoord in Diss, dc variis lec- 

 tionibus llolmesianis locorum quorundam Pentateuchi Mosaici , Lugtl. Bat. 1815. pag, 

 157, 180 sqq. Forte tamen statuendum,. veram kctionem f'uisse, quae est in Cod. Alex, 

 aliisque: ko.) if eAijf tiJ? notplioti; <rcu, xa.) i^ oMs riji luvansui; aov, sed haec ita variata es- 

 se, ut pro Kctplixi scriptum sit hxvolxq; pro Svvxfisui , hx'J'^it ut haecce hxvoixgtt 

 hxvoi , prime in margine posita, mox, in textum recepta, tandem primas lectiones xxp- 

 Uxs et Suv«|Mf(u« ex.pulerint,. praeterea alios Codices item sic in tcrtio vocabulo luvxusioi 

 variasse, ut pro hoc hxvoixq haberent , sive quod literarum et soni similitudo qualis- 

 cunque descriptores falleret, sive quod hoc hxvoix? alteri vocabulo ^uvxfisus praeferrent,, 

 sive ali^ de causi. 



Vera igitur videtur vulgaris lectio , nisi quod pro hxvolxg , ut habent 10 Codd. , res» 

 ♦itni debeat xxpSixi; e 33 Codd., e Cod. item Alex, ex Edd., Patr. nonnuUis, et Verss. , 

 item e 3 Evang. et e locis parallelis Deut. X. et XXX. In altera, sede 4/vz^i consensu 

 plerorumque satis se tuetur, Avuxfiewi denique videtur in textu retinendura esse , dua 

 tantum libri alteram lectionam tiT%6oi receperunt, sex alii Suvx/isd? omiserunt, tt^ixvolx^ 

 admiserunt. Matthaeus tamen pro hxvolxi facit, Marcus et Lucas utramque glossani. 

 (^Grottus jam monet, Marcum. et Lucam i^iiy^TixSK: addere "Sixvdxi vocabulum ,,) habent, 

 sed non sine Godicum utriusque dissensu , ut dein siio loco videbimus. Lectionem j 

 xx\ if o'Ajj? t5« xxp^ixi 70U, xx) if oKia Ti}« ^ux^i <rou, xx) if oA^f rijt 5w«^*w? vcu intc^ 

 gram habent Codex Alex. VII, X, XI. 15,. 16,. 19, 28, 29, 30, 3a, 525.58, 64, 

 71 — 73» 77j 82, 83,^85, 108, 118, 129, 131. Ed. Compl. et Aid. Catena Niceph* 

 Vers. Arab. Slav. Georgiana, et licet non in. omnibus Codd. Armenica. Conf. CI. Amers- 

 fo9rdt 1. c. S 32 et 36. 



Haec igitur lectio sr vera- sit , videtur omnino- Matthaeus textum Graecum sequutus> 

 esse, quum facilius explicari possit , (praesertim &i hoc assumamus, jam antiquitus 

 fuisse ordineta turbatum,) quod in versioae Graeca pro Sw^ftfci? legerit ^ixyelxiy quam. 



B 3. quod 



