C O M M E N T A T I T II E O L O G I C A. ly 



VI. 4, et viilgo vertuntur: atidite Israeliiae, Jehovah, Deus tioster , est unus Jehovah. 

 sic V. gr. Dathius in Vers. Pentat. Kuimcl ad 1. Marci , alii; sed minus recte ut vide* 

 tur, verba enim, et Hebraica ^17^ Hln* IJTT^J^ H^n*, et Graeca Kvpio? i Qehi tJi^K^ 

 xvfioi ft? ivTt ita sunt posita , ttt verti debeant: Jehova Deus noster, Jehova est unm. 

 Vidd. Vitri}iga 1. c. a fFoIfio in Curis ad 1. Matci etCI. van der Palm in not! mar- 

 ginali ad novam vcrsionen; Biblionim Dtut. VI. 4. Sapicntissimo autem consilio haec 

 de nnitate Dei doctrina pracmittitur praecepto de Deo atnando; si plures essent Dii, 

 non poterat non distrahi amor, et inter pares vel impares dividi. Vernm, cum Deus 

 sit tantum unus, quid justius, quam ut nos totos illi devoveamus, et toto animo om- 

 nibus viribus eutn diligamus? 



Quae porro Icguntur, loco illo Deuteronomil celebri, laudavit optiraus Servator apudi 

 Matthaeum hoc modo : uytnT^iliiriii Kvpnv tov @sov crou x. r, A. 



Verbum uya.'xS.v in N. T. est synonymum verbi cp/Arfv, quae passim permutantur, 

 ut Jo. XXI. 15, IT, et in universum stgnificat, diligere, amare ; respondens Hebraico 

 iJ-r^, opponitur rip ii.l'sm Matth. V. 44, 46. Apud Graecos tamen scriptores (pasJi/ 



niajorem vim habet, et sensu *Vi$«t<kc5t*p« adhibetur, confF. loca allata a Wetstenio ad 

 Jo. XI. 4. Sic apud Latinos amare et dtiigere. Cicero ad Brtitum Ep. I: „ Z. ClO" 

 „ dius valde me diligit , vel ut ifi(paTiHaTipov dicam , valde me amat. " conf. et Epp, 

 ad Fam. L. IX. Ep. 14, Plinius Epistolarum L. III. Ep. 9. Futurum uyofjnivsn; post* 

 turn est pro Imperativo, sic Gen. XXXIII. 10, Jud. V. 21, Ps» V. J2, Luc. III. 5» 

 ad quem locum conf. Grotius, Luc. XXII. 36, Jac. II. 8, 11, i Pet. I. 16. conf. Glas* 

 sit Philologia Sacra L. I. Tr. III. can. XLVI, n°. 3. pag. 314, editionis J. A. Dathiiy 

 Gl. E. A. Borger Spec, Hervjen, exhihem Interpret. Ep, Pauli ad Galatas , pa^. 371, 

 Est ex usu loquendi Hebraeorum , confF. esempla allata et tota lex decalogi. 



Kupiov riv &£ov acu. Ktipioi; proprie , penes quem est auctoritas , de Deo supremo om- 

 nium rerum domino passim adhibetur, h. 1. parker atque in vers. Alex, respondet Hebr, 

 yiin^j de cujus nominis origine, significatione, ac pronimciatione multi multa disputa» 

 runt, hie loci npque enumeranda, neque dijudicanda, confF. loca Gen. XX, 18. XXI. r.. 

 XXV. 30. Apud Graecos scriptores quoque Kvpm pro Deo dicitur vid. Wesselingius 

 ad Diod. Sic, L. I. c. 65. et Palairct Obss. Philol, pag. 68. Apud Latinos quoque Deae 

 dicuutur Dominae, sic Iris apud Juyenalem Sat. VI. vs. 529. Cybele apud Falerium 

 Flaccum L. III. c, 23. De aliis vocis V.x^pm significationibus in N. T. conf. Schleus- 

 neri Lex. hac v. 



Tiv Qsh <rou. Pronomen referendum ad praecedens 'I(r,^J««^ Deut. VI. 4. Scilicet Deus; 

 sagieatissimo consiiio sibi elegerat Abrahaini negotes , qiii ceteris, gemibus ad idoloruns 



cut- 



