COMMENTATIO TIIEOLOGICA. 41 



mini facere injuriam, Rom. XIII. 10. sed de recte factis laetari, omnia obtegere, omnia 

 credere, omnia sperare, omnia exspectare, i Cor. XUf. 4 — 7. Gal. V. 13—15. conf. 

 I Pet. III. 8. Jac. II. 15, 16. Ea igitur est amoris hiijus indoles, ut nihil sociali ho- 

 minum vitae contrarium permittat, sed aequitatem, honestatem et omnis generis officia, 

 quae particulari magis nomine vocare solemus, compkctatur. 



2. Fundamentum hujus amoris, seu proxima causa, quae nos ad turn obstringat, 

 esse dtbet amor Dei , sive obedicntia Deo , qui nobis hoc praeceptum dedit , praestan- 

 da, quamobrem ii, qui proprii comirodi aut emolumenti causd alios amant, non recte 

 amare dicuntur Matth. V. 46, 47. Luc. VI. 32. conferantur quae ante de amore erga 

 Deum observavimus § 3. n". 5. Praeterea ad hujus praecepti observantiara homo sui 

 nature ac ratione obligatur, ita enim sumus constituti, ut non sibi quisque soli vi- 

 vat, sed ut magna quaedam civitas sit totus hie terrarum orbis, eaque hominum inter 

 homines coramendatio, ut ab homine homo propter id ipsum, quod homo sit, allenus 

 non videatur, et unusquisque se non unius circumdatum moenibus loci, sed civera to- 

 tius mundi, quasi unius urbis, agnoscat. Conf. Cicero de Legibus L. I. c. 23. Sponte 

 hinc sequitur omnium , quae in societate humaua praestanda sunt , officiorum cum amore 

 erga alios nexus. 



3. Quod ad ambitum hujus praecepti , Jesus quidem rh xXifalov esse amandum dixit ; 

 quid vero ita loquendo sibi velit, ipse disertissime ostendit in responsione cuidam po- 

 pularium suorum , solos Abraliami nepotes e gente Israeliticft amandos statuentium , da- 

 t3, Luc. X. 27. et in loco Matth. V. 44 — 48. in exempium proponens summum Dei 

 erga omnes, nemine excepto, amorem Matt. V. 45. Luc. VI. 35. conf. et i Jo. IV. 

 9~ia. 



Itaque amor ille, quem praecepit Christus, tam late patet, ut omnes naturd conjunc* 

 tos compkctatur, unde consequitur, inimicos quoque amandos esse, id quod ipse do- 

 cuit Servator Matth. V. 43. conf. 1 Pet. III. 9, Rom. XII, 17. Hac autem in re cerni- 

 tur maxima Ethices Christianae praestantia. Fateor equidem, veteres scriptores Grae- 

 cos et Romanos benignum in hostes animum, et injuriac oblivionem, tanquam nobile 

 quid et generosum, magnis subinde laudibus extulisse, et hoc nomine celcbrari ^w^/- 

 dem , Phociontm, Lycurgum, Sacratem^ Themistoclem t Graecis ; Camtllum , Met el- 

 lum, Tiberiuin Gracchum ^ Scipionem , Julium Caesar^m , Ciceronem , alios eRomanis; 

 Pluiarc/tum quoque scripsisse tractatum de utilitate ex inimicls capiendd , et Senecam , 

 M. Aureiium Antoninum , aliosque Philosophos, egregia de amandis inimicis dedisse 

 praecepta. Vidd. Grotius, IVetstcnius ad 1. Matth. 1. Koppius ad Rom. XII. 17. sed recte 

 observat Buddeus 1. c. c, HI. s. IV, % III. „ splendida haec esse verba, quibus res ip- 



F 



sa. 



