•TP .''(fACOBI CORNELII van bsn BROECKE,^ 



S. 4. 



Ad calorem vero gignendiim quamplurimum confert soils radiorum directio, Et 

 "hjnc intelligitiir , cur loca sub Aequatore, quae radios perpendiculares accipiunt, cali- 

 <3iora sintj cur e contra in Nova Sembia aliisque regionibus, poHs prnxihiis, numquam 

 liquefiat glacies, cum tatnen per semestre spatium cSdem luce collustratur, eoderaquft 

 soils splendore, quam ilia sub Aequarore loca. Q^no obliquius radios sol spar git ^ it- 

 tiusquc tccidit , eo minor aeris temperatura est, Et contra. Noii tamen haec reguU 

 ita accipicnda est, ut non aliquando exceptionem pati possit. Certe sunt loca, quae 

 •qnidem sub eAdem latitudine sita sunt , diversam vero temperaturam itionstrant. Est 

 tamtn obserrandum , liujus discriminis in causa etiam esse montes, qui soli oppo<iti 

 €xcipiunt tt quasi occupant radios eosque reflectunt, Atquc hinc fit, ut loca adversa 

 wterdum adco caleant, aversa frigeant; atque regiones prope mare calidiores sint, 

 'quam momanae, quanivis utraequc sub cSdem latitudine sitae (a)« 



5. 5. 



lit .: •)JT-^q :n.';t ;. 

 ^ Inter ea , quae tcmperatttram mutant inprimis memorandi sunt venti (3). Horum 



^rfficacissimi sunt, qui invaduni littora maris mediterranei , Eurus sciU et Vulturnus 

 ,( Gallice Stroc tt Tramontane^: hie frigus acre, lassantcm calorem ille secum fert, 

 111. Humboldtius in itineris descriptione narrat , sub Zona torrida in barometro con- 

 stantcm cerni mcrcurii altitudinem , atque sub eadem latitudine aequalem etiam tempera- 

 turam observari. Verum liraites versus Zonae torridae in Calcutta, Havanna et Vera 

 Crue« JQ barometro varia cerni solet altitudo ob immoderatas , quibus exponuntur, 

 tenipestates. Aquilo in Havanna ut adscendat mercurius, ut descendat, Zephyrus effi- 

 ■cit; alter aei-em frigidum , calidum alter adfert (4). 



In occanis sub Zona torrida temperatura etiam sibi magis constat, quam in con- 



ti- 



|(eraturam , quam infcriora ; et quaenara foret ratio ardoris , qnem observant nautici in acre mari* 

 Atlantici et Paciiki post dies aliquot tranquillos procul a littore? Non certe derivari hoc potest a 

 .calore c littore allato, nee a man, cum hujus minor temperatura sit, quam temperatura aeris aquae 

 f)roxlrai. Quae omnia probare videntur, calorem etiam nasci in ipso acre, eumque non e tellure, 

 *erum e radii«, cum aera transeant, proficisci. 



( 2 ) Herder'' s Ideen zur Phihsophie dcr -Guckichte der Menschheit, Lib. I. C 7, 

 (3) l^Jussdienbroeck , Essai sur la Physique Leyde I'jsi. torn. II. et Herder'' i Ideen etc. !• C* 

 . .C43 ConC ///. viri opus: Geographic dei Plantes , pag. 50 — p4. 



