i« JACOBI COR.NELII van den BR.OECKE, 



motus aliam theoriam proposuerii, Recentiores vero, inter quos Daltonus et La Pla» 

 cius, solutioncm omnitio meclianicam dcfendunt eamque satis speciosani , quam tamea 

 explicare, sensus hujus quaestionis cum minime urgeat, non opus est. 



S- 13- 



Multi Physici sedulo evaporationera indaganmt. Delucius concinne earn expo- 

 suit (ii), dein Saussurius, et ex recentissiniis Daltonus; qui exacte [satis legem de« 

 scripsit, quam sequatur evaporatio in diversa aeris temperatura. Quae expositio non 

 parvi momenti est, cum magnum praebeat adjumentum in explicandis meteoris aqueis. 



Ex eorum observatls et experimentis haec coUigenda sunt et constant: vapor in 

 omni temperatura formatur, modo spatium adsit, quod ingredi potest; is non forma- 

 tur , cum obstaculum majus aliquod vincere debet; hinc praecipitatur, si ipsi impe- 

 dimentum tale supervenerit; vaporis copia augetur in aere, auctis hujus temperatura et 

 motu , ita ut unicuique temperaturae quasi conveniens sit et propria vaporis densitas , 

 quae major fit crescente temperaturd; praeclpitari potest vapor, cum ad definitum quem. 

 dam gradum pervenerit, vel refrigeratlone , si scilicet gradus densitatis nimius est ratione 

 novae temperaturae, vel pressionis augmento temperatura manente eddem, si ejus den* 

 sitas nimis magna evadit ratione temperaturae suae, dato spatio. Vapor inhaerere po- 

 test atmosphaerae duplici sub specie, nempe visibilis est vel invisibilis. Hie si in« 

 haeret, hygrometrum siccitatem notat, si ille, humiditatera. Docemur adeo non ab hy- 

 grometro ad aeris siccitatem vel humiditatera esse concludenduro. Pendent autenj 

 utracque illae vaporis species maxima ab aeris temperatura ; quae quo major est , eo 

 majorem sub tenuiori specie aquae copiam aer continere potest. Cum aeris calor, 

 aliaeque causae, quae conferant ad aquam in aere sub tenuiori forma suspensam te- 

 nendam , pares sint aquae quantitati , nihil vaporis cernitur ; sin autem hae quoquo* 

 modo deesse incipiant, aqua condensatur, atque vel nebulae nubesque cernuntur, vel 

 pluviae cadunt vel nives, 



Itaque ex aeris capacitate aquam solvendi raulta proficiscuntur phaenomena ; quod 

 etiam barometrum probat; hoc eo gravius esse dicitur, quo major aquae copia aeri 

 inest. Unde apparet, aerem, quo magis in barometro mercurium premit, eo siccioo 

 lem esse: et contra; et cur aestate {nagis, quam hyeme prematur mercurius. 



$• 14. 



(11 ) Hihsoph, Transact, anno 179a. 



