RESPONSIO AD QUAESTIONEM CHEMICAM. «^ 



potest, ut guttae aqueae durescant; magnae grandines oriuntur ex vaporibus, qui, 

 cum per aerem ferantiir , se grandini obducentes ejus globulos majores reddunt.. 

 Quae cxplicandi ratio placult Physicis tanqiiam probabilis et verisirailis. Verutn Mus- 

 schenbroeckius , huic theoriae quamvis addictus, non tamen solum frigus altioris at- 

 mosphaerae in causa grandinis esse opinatus est: „ Dubitari posset" scribit „ an fiiP- 

 y, men et tonitru, cujus sonus eo tempore clare aiiditur, in tanta altitudiiie a terra 

 ^"eveniat, ut causa grandinis hujus sit?" Haec satis probant , in ea sententia versari' 

 celeberrinium Physicum , ut tempestati etiam suas partes in forcnanda grandine ad^ 

 scribat. Dein Morveau , banc rem ulterius indagans,,contendit, quod, cum evapora- 

 tio causa sit proxima refrigerii , atque electricitas excitet et augeat evaporationem , flui- 

 dum electricum efficiat grandinem. Verum de modb, quo banc formationem explica- 

 vit , non convenere Physic! ; donee Celebris Volta hujus sententiae momentum perspi- 

 ciens , novam grandinis theoriam proposuevit , quae priorcmlonge antecellat, et ni fal- 

 loF^ ad veritatem duoere videatur. 



Argumenta quibus nititar ipsius sententia Haec sunt: primo constat, grandinem sae« 



pissime oriri e nubibus telluri proximis et fluido electrico gravidis; secundo;- grandf« 



nes majores- constanter concomitari solent saeviores tempestates (8); tertio; ante" 



grandinis casum auditur strepitus in nubibus , qui concussionem granorum grandinis 



inter se rttert violcntam. Ex his igitur, quae aliorum observata docent , et quoti- 



diana exptrientia confirmat , procul dubio manifestum est , fluidum electricum princi- 



pem hujus phaenoiieni esse auctorem* Modum vera, quo nascatur grando, sic ex- 



pUcuic Volta: duae nubes sibi invicem adversae, et electricitate diversa, altera post* 



tiv« , altera negativa praeditae sum, ita ut aquae guttae primum attractae, dein recus- 



sae ab utraque nube, idem id patiantur, quod globuli suspensi inter dUos conduc- 



tores diversae electriciiatis , atque hie motus celer facit, ut exiguae aquae quantitatis 



maxima pars in vapores vertatur, unde refrigerium oritur sufiiciens , ut reliqua pars 



congeletur. Cum vero hujus partis congelatae temperatura maxime et infinite immi- 



nui possit , vapor, qui cum hac in contactu est, apponitur huic grano congelato, 



adeoque hoc majus redditj id vero granum , vi electricae baud amplius expositum , e 



nu- 



(8) Scribit Bertliolon: ^ C'est une observation constante, que toiite* les fois, que la grfilc 

 „ est un peu considerable , elle est presque touj'ours accompagnee de tonnerre , et que jamais 

 „ le tonnere ne gronde ou n'^clate avec plus de force, que dans les greles extraordiiiaixet." 

 Ekttrieiti da meleeres. Vol. II. p. 195, 



r 



