RESPONSIO AD QUAESTIONEM CHEMICAM. i^ 



ontur ilia phaenomena , 'tjvTae" inanifeste difFerentl'atn ifionstrant , quae obtfnet telluris 

 electricitatem inter et corporura atmo^pliaerae, cum haec vitream, ilia resinosam elcx:- 

 tricitatem saepissime habeant. Aequilibrium igitur perfectum inter terrain et attnos- 

 pbaeram in causa est, quod nulla oriantur phaenomena electrica; verum haec aeris 

 conditio raro obtinet illamque seniel tantum observavit Cavallo. 



Atque hoc respectu duplex intelligitur atraosphacrae status, vel insulatus persistit 

 aSr, vel aequilibrium cum terra restituitur. Ilia conditio turn obtinet cum aer valde 

 insulans reperiatur vel si corpora atmosphaerae maxime distent a tellure, «ic enim com- 

 municatio impeditiir et nullum phaenomenon eiectricum in atniosphaera apparet. Alte- 

 ra conditio observatur, cum tellurem inter et corpora atmosphaerae detur communica* 

 tio. Haec manifesta aut obscura esse potest. Obscura locum habet, tempore vaJde 

 humido , cum pluviae longe lateque cadant vel diu , cum nebulae impendeant et mul- 

 tus et spissus ros spargatur, coelumque triste et crassum sit, non vero nubibus insu- 

 latis obductum; illis enim aequilibrium restituitur. Confirmantnr igitur quae %%, 17, 

 18. diximus, quod vapores tellurem inter et aerem haerentes omnino conductores sint 

 electricitatis. Manifesta cotnmunicatio fit, si haec aliquamdiu cessaverit , et denuo in- 

 ciplat, sique e. g. inter atmosphaeram et corpora terr^stria tantum intersit spatiutn 

 ut ilia positive valde electrica sit, haec negative. 



§. 20. 



Atque haec sunt quae de atmosphaerae proprietatibus dicenda viderentur. Harum 

 autem tractatione aliquomodo certiores facti sumus, qualis hujus officinae indoles sit; 

 quales conditiones petendae sint ex cognitS compositione aquae, hujusqne solubiiitate 

 acre atmosphacrico et a fluidi electrici turbato aequilibrio. At multa minus claborata 

 esse pluraque desiderari plane sentio; si enim quae scripsi cogitatione hlc repeto, mi- 

 hi coustare coepit, levius me egisse de temperature aeris ac evaporatione , atque ex 

 his non paucas aeris oriri mutationes, quas tangere non potui ob temporis rationem et 

 materiae amplitudinem ; rerum ejusmodi elaborandi niethodus peritioribus convenit, quipp? 

 qui feliciori , ut ita dicara , ingenio instruct! , facilius ac melius complecti possuot 

 omnia naturae opera , quare his forte datum est aiirls proprietates eo indagarae modo , 

 quem summus commendat Herderus scribens : „ mich dunkt, wir gelien.einer neufen 

 ^ Welt von Kenntnissen entgegcn, wenn sich die Beobachtungen , die Boile, Borhave, 

 j^Hiles, Gravesand, Franklin , Priestlei, Black, Crawfort, Wilson, Achard u. a. fiber 

 „ Hitze und Kalte, Elektricitat und Luftarten, samt andern chemischen Wesen unci 

 ^ ihien Einfliissen ins Erd-und Pilanzenreich , in Thiere und Menschen gemacht, za. 



» ei. 



