RESPONSIO AD QUAESTIONEM LITERARIAM. i| 



ci ( I ) negate se verba nisi necessario esse trajecturum. Prooemiiim illiid non operis 

 parti fuisse praepositum , sed belli Piinici historia totiim Coelii opus contineri , ex eodem 

 loco patet, si quideni ilia, de qua agitur, excusatio hujus illiusve libri particulae propria 

 esse non possit, sed in toto scriptionis cursu aeque valere debuerit. — Neqiie tamen in&- 

 tior esse , quae in earn opinionem indueere possint, non hoc ununi argumentum a 

 Coelio tractatura fuisse. Dicat enim aliquis, at plerique Romanorum historici non 

 partem rerum Romanarutn tractare solebant , sed a Renia et Romulo ( a ) profecti , 

 ad sua usque tempera res a civibus gestas persequebantury quia etiam plurimi vltae 

 suae commcntarios conficiebant, ut Rutilius Rufus, ut Sylla, ut multi alii; quidigitur 

 impedit quominus Coelius et integrum de bello Punico secundo opus confecerit , et prae;" 

 ter hoc alia item scripta reliquerit, cura praesertim apud Cic. de Divinat. 1. i. cap. 

 fi6. ea ex Coelio adferantur, quae partim ad a. u, c. a.62, (3); pertineant, partiin ad 

 C. Gracchi historiam debeant referri? Quae quidem facile, ut mihi quideni videtur,, 

 refutantur. Primum ex eo Ciceronis loco nullum peti debet argumentum , quum no» 

 turn sit multa a veterlbus non secus quam a recentioribus in transitu, ut ita dicam^, 

 commemorata fuisse. Praeterea qui teraporis sai memoriara Uteris mandabant, viri 

 erant, qui rerum illarum partem seraet ipsos fuisse cum viderent, facta sua aut au- 

 gere, aut excusare cupiebant : verum Coelii vidimus eam fuisse vrvendi rationem , quae 

 ad publicam notitiam non adeo pertineret. Quod autem omnium maximum est, quid- 

 nam causae fuisse putemus, car, si alia quoque sciipserit, tamen fragmenta ejus fere 

 omnia ad bellum Punicum secundum aptissime referantur? cur Livius, qui eum inde ab 

 initio illius belli usque ad finem saepius cuat, in reliquis operis sui partibus nullam 

 faciat Coelii mentionem, cum praesertim ad historiam scribendam aequalium inprimis ope- 

 ra plurimum soleant prodesse. Itaque adduci non possum , ut Coelius praeter bellum Puni- 

 cum secundum alia quoque ediderit. Forte tempus defuit ipsi; forte noluit civiles 

 aequalium discordias exponere, quarum quot habeat cautiones enarratio qtiis nescit? 

 Quidquid autem hujus rei sit , argumentum nostri dignissimum profecto historico est. 

 Quod enim hocce bello audacius unquam coeptum est acriusve gestum? Cujus belli 

 aut magis varia forruna fuit, aut mirabilior exitus omniumque magis oppositus exspec 

 tationi? Quid de Hannibale dicam, quem belli- ducem vix ulius unquam superaverir, 

 de Romanorum fortitudine, constantia Senatus, omnium ordinuui ad reoipublicam servan- 



daut 



(i) Secundum significari ex fragmentis Coelii apertnm est.. 



C 2 ) Quod etiam in proverbium abiit. vid. Clc. de Legg. 1; r. d Ji. 



(3} Vid. Livius 1. s. c. 34. in. juncto cap. 3^. 



