8 L. SURINGAR 



sfolorura acfate hujus doctrinae quaquaversum propagatac fuerif amplitudo t 

 abunde Icstantur turn eorum scripta , turn et alia veteris aevi monumenta. 



All igilur communi consensu cultiorcs populi, Gracci et Roraani, rece- 

 ptTunt Rcligionera Christian am , hujusque doctores , nemine obloquente, 

 novos ubivis coetus potuerunt colligere? Minime gentium. De sanctitate 

 Religionis a Majoribus acceptae, legibusque stabilitae antiquissimis magai* 

 lice sentiebant, sacrisque, quibus innulriti fuerant, tenacissime adhaere- 

 bant omnes illi populi, ad quos perfercbatur nova Religionis Christianae 

 doclrina. Itaque baud mirum , initio plerosque Religionem banc opinioni- 

 bus suis ac moribus , Majorumque institutis oppositam neglexisse et con» 

 temsiese. kl vero postquam insignem in raodum creverat Cliristianorum 

 Humerus , et nova haec secta antiquis Romanorum sacris haud parura dam- 

 ni adferre coeperat , multos ilia nacta est obtrectatores et inimicos , ex iis 

 praesertim, qui vitiis ac scelcribus dediti metuebant, ne suae dissolute Vi- 

 vendi licentiae frenum injiceretur. Magni mox undique tollebantur clamo- 

 res, instituta Majorum, quibus oranis reipublicae salus contineretur , es- 

 se vindicanda -j qui negligerent , non esse audiendos ; qui deslruere vellent , 

 scveris poenis esse coerccndos. Hinc non tantum seditiosa plebs Chris- 

 tianos lapidibus , incendiis , cacdibus invadcbat , verum etiam Impcratoruiu 

 Romanorum, qui in tolerandis peregrinorum sacris ceteroquin admodum 

 erant faciles, iniqua in Christianos edicta ^ omni qua potcrant scvcritate 

 exsequebantur Provinciarum praesides ac magistratus , atque ita quam plu- 

 rimis in locis Christiani gravissimis injuriis, calumniis et vexationibus mi- 

 serrime affligebantur. 



At vero et hae calamitates rei Christianae haud uno nomine fuerunt 

 nlilissimae.' 



Ipsa quidem cruciatuum ac suppliciorum atrocitas non poterat , qiiin mul- 

 torum hominum benevolentiam ac miserationem moveret, atque inde effi« 

 ccret, ut n(xi pauci inquirerent in causas tantae crudelitatis, qui! in homi- 

 nes illos, nullius' ceteroquin criminis convictos, animadvertcretur. Et quum 

 Christiauis in jus vocatis causam suam agere veramque doctrinae salutaris 

 indolem ac rationem exponere saepius liceret, tarn judicibus , quam magnae, 

 quae passim adcrat, spectantium turbae optima cxoriebatur banc Religio-^ 

 aeaa cogaosccndi opportunitas, Profecto, nisi Christianis tot eveniss^nt ma- 



