f^ L. S U R I N G A R 



Ita dirae vexationes , qulbus expositi erant Christiani , multum contulerimt 

 ad scrvandam morum puritatem, quae postca, cum pace externa, Impera- 

 lorum , Rcgum ac Pr incipum favore usi , prospere suas agerent res , valde 



fuit imminuta.' 



Nee primis tantum rei Christianae temporibus praeclaros hos fructus tu- 

 lerunt hostium vexationes j sed idem et postea saepius evenisse docet uni- 

 versa saeculorum , quae secuta sunt , historia. Exempli loco sit Christiano- 

 rum conditio ab eo inde tempore, quo res eorum in tuto erant collocatae, 

 quum ipsi Imperatores, Religionem Christianam publice pi'ofessi, earn legi- 

 bus muniverant , et^ quo majus ei decus conciliarent, sacrorum antistites 

 honoribus ct opibus ornaverant. <2uem ad modum prospera hominum for-: 

 tuna passim comites habet vitae mollitiem , inertiam , ignorantiam , errores , 

 vitia , ita quoque et aetate inter otium rerumque abundantiamd torpescebat 

 paulatim Religionem propagandi eamque vitt ac moribus commendandi ardor: 

 Novis igitur Societati Christianae opus erat aerumnis ad excitandum et alen- 

 duni doctrinae salutari^ amorem, adjuvandumque vitae ex ejus praeceptis 

 instituendae studium. Et bunc sine dubio efFectum habuit gravis ilia cala- 

 mitas , qua ajDflictum fuit Iraperium Romanum , quum irruerent non mode 

 in illud multa barbarorum bominum millia, sed stabiles etiam in occiden- 

 talibus maxime provinciis sedcs collocarent , novaque in rei publicae Romanae 

 ruinis superstruerent regna. Multi quidem primo impetu tunc oppress! atque 

 sublati sunt Christianorum coetus, in maximum tamenverae Religionis emo- 

 lumentum conversa fuit haec eorum calamitas, Etenim illi, cum salutarem ' 

 doctrinae , quam profitebantur , vim per ipsas res adversas mirifice auctam 

 experirentur , eo adduci non potuerunt, ut a Religione sua deciderenl, vel 

 ad barbarorum mores et sacra se componerent. Contra vero ex ipsis 

 gentibus illis quam plurimae, positd scnsim sensimque barbaric, ad cognos- 

 cendam Religionem Christianam animum applicuerunt , ct banc, praeeun- 

 tibus ipsis earum I'egibus ac ducibus, fuerunt amplexae. 



Accedo ad alterum malorum genus, quod rei Christianae inferre conati 

 sunt Philosophi, Rhetores, Legumperiti, aliique ingcnii, doctrinae et elegani 

 tiae laude florentes, quorum placita toto , quod ajunt, coelo diversa erant 

 ab iis, quae docuerant Jesus ct Apostoli. Horum igitur doctrinam latius in 



dies 



