j6 L; S U R 1 N G a R 



senteritiam dicendi opportunitatem , hosque adeo univcrsum ejus argumen- 

 turn ila cxposuissc, ut arctissimus cjusdem cum hominum salute nexus 

 omnium in oculos dcberet incurrerc. 



Ncc aliud insequenti accidit aetate; Errores atque dissidia saepenumero 

 turbarunt rem Christianam , atque nativum Religionis nitorem obscurarunt j 

 plerisque tamen eorum, quibus Reb'gionis docendae munus esset mauda- 

 tum , vel qui ejus explicandae ac defendendae susciperent provinciam , va- 

 lidissima fuerunt laboris ac diligentiae incitamenta, eorumque acuerunt in- 

 gcnia ad veram doctrinam rectius cognoscendam atque firmiori fundamento 

 stabiliendam. Fingite quaeso A. H.! vel miraculo effici potuisse, ut omnes, 

 qui Religionem profiterentur Christianam, simplici S, Codicis doctrinae ad- 

 bacrcntes ab ulteriore ejus explicatione abstinuissent , adeoque ob diversas 

 de ca scntentias nuUae umquam cxstitissent turbae ; quid turn ? Nonne 

 pax ilia et quies plcrosque inertes reddidisset et socordes? Quid quaeso 

 homines ex illo incrtiae somno ad virium suarum expcrientiam et alacrita*- 

 tem potuisset excitare ? Quid lis ingenium exercendi , acuendi , excolcndi 

 dcdissct opportunitatem ? Nonne in accurata rerum utilissimarum cogni- 

 tione parum operis fuisset positum? Nonne prorsus neglecta jacuisscnt li- 

 tcranim adeoque et S. Codicis recte intelligendi studia? Vera igitur est 

 Pauli Apostoli sententia , fieri aliter non posse , quam ut dissidia existanU 



Fateor cquidcm , parum emolumenti in rem Christianam redundare po- 

 tuisse e subtilioribus illis dispulationibus , quibus baud pauci dclectaban- 

 tur. Fateor, multas fuisse controvcrsias futilos, dc verbis niagis, quam de 

 ipsa re agitatas , exinde potissimum ortas , quod homines scntentias suas am- 

 bigue nee satis evidenter proponerent, vel e disputandi pcritia majcrcm sibi 

 quaercrent gloriara , quam ex iis , quae vera sint , simplicitcr et pcrspicue 

 trndcndis. 



At vero qualescunque tandem fuerint litcs iliac per sc parum fructuo- 

 sae, et quamvis baud raro evcnerit, ut, qui ad rcfutandos errores se accin- 

 fcrenl, dispuiandi fervore imprudentes nonnumquara et inviti in oppositos 

 Gn'orcs abripercntur , rei tamen Christianae profucrunt magis , quam no- 

 cucrunt, ejusmodi dispulationcs. Plerumque euim, cum utraque pars, ut 

 fieri solet, ad extrema desccndcrety faciiius reperiri et majori splcndore ex 



er- 



