a R A T I o- '• '^ ^'W 



publico mens et opinio, ut apud omnes adeo sentcntia valeat; nee quidquam 



nisi b£ne facere posse Eegem nee raali multum ab ejus administris esse rae- 



' tuendum , quippe qui unanimi civium voci ex accurata jurium officiorumqae 



notilia natae sese obsistere non posse , noverint , idque si conentur, paratam 



'aibi ruinam videant. Ista vcro quae sit beatior Regis conditio , quae gratior 

 - „ . . . „ i'i);li.w;tf nt ,i5:hi 



ulla civiiim secuntas ? * _ , . 



Sod restat, quam in ultimum orationis locum servavimus, uberrima dis- 

 sensionum et turbarum, ab hominum malevolenlia profectarum, materia, 

 factiosioriim liominum cupiditas pravaque ambitio. Quam si iiitelligenti Ju-- 

 ris Publici cognitione diligentique studio vel tolli plane vel contineri certe 

 docuerimus, non est, quodlamplius de summa Iiujus praestantia egregiaque 

 ejus efficacitate ad pacatam Reipublicae incolumitatem possit ambigi. 



Est ea communis fere civitatis cuj usque ratio ^ ut raro desint, qui, prae- 

 senti rerum statu parum contenti, res novas, si non expetant, certe non 

 admodum extimescant. Nee mirum. Quodsi enim plerique vel privafae sor- 

 tis iniquitatem conqueruntur , eujus tamen sibi ipsi quisque praecipuus est 

 opifex, qui tandem publica civitatis conditio placeat omnibus, quam sacpius 

 inseiis plerisque vel et improbantibus quandoque alienum parat arbitrium, 

 ut adeo nee auctor appareat, nee caussa perspiciatur. Quin etsi vel maxima 

 rerum prudentia summoque consilio regantur omnia , vix ea tamen ulli civi- 

 tati continget felicitas, ut ad votum aeque satisfactum sit omnibus. Obstanl 

 enim hominum cum alia multa vitia, turn vero mentis inscitia et ambitiouis 

 cupiditas , quae quidem sunt ofFensionis caussae potissimae. Ut enim in ad- 

 ministranda Republica infinita peraguntur negotia, quorum consilia vujgus 

 latent quorumque', prae mentis angustiis , exitum omnes assequi nequeunt , 

 multa quoque in communem utilitatem cum aliquo , seu vero seu opinato, 

 quorumdam incommodo salubriter constituantur , ita non potest, quin facile 

 in transversum rapiatur inconsultae multitudinis judicium. Accedit fastidiosa 

 cavillatorum ineptia politica garrientium et gravisaimas Reipublicae curas na- 

 suto modulo suo metientium, ltd latius in dies serpit opinionum temeritas. 

 £st enim ea communis hominum ratio , ut, quo magis ad se quacque pcrti- 

 nere credant , eo plus in iis sapere sibi videanturj'. Ita vero facilis igni con- 

 dpiendo materia confertur , quae, si fomite subjecto concitetur, mox in 

 apertum erumpit inccndium. Sed caussa parata non est quod deficiat oppor- 



tu- 



