R A T I O; 9 



rem , neque physiologia botanicum aut zoologum posse ? In physiologia autem 

 saepius experimentis opus estf, ne de chemia nunc loquar, quam totam expe- 

 rimentis contineri jure dixit Cuvierius. Quamnam igitur ad disciplinam ea re- 

 ferenda sunt, quae de foliis plantarum Bonnetus, de modo quo vegetabilia et 

 crescunt et nutrinntur Saussurius, de eorum vita et ilia, qua afficiuntur a 

 stimulis etirritantur facultate, noster quondam Brugmansius, illustris Humbold- 

 tius aliique experimentis et investigarunt et aperuerunt? Quae omnia nisi ad 

 historiam naturalem pertinere putas , vereor ne nobis scientiae loco steriles 

 quosdam rernm naturalium indices relinquas! 



In observationibus autem , ut de his potissimum dicamus , multa sunt quae a 

 diligenti veritatis studio proficiscuntur ofRcia. Non enim sufficit, quod natu- 

 rae est , scnsus nostros sanos esse et valentes , oportet etiam , quod artis est , ut 

 excercitati sint et multo atque assiduo observandi labore veluti edocti. Nullis- 

 etiam careat naturae observator vel auxiliis vel adminiculis, quae ad sensus 

 adjuvandos callida ars excogitavit. Dein magna sit in omni observatore et 

 animi patientia et excercitationis assiduitas. Praeclare enim Seneca , quidquid 

 voles , inquit , quale sit , scire , tempori trade j nihil diligenter in fluctu cerni- 

 tur. Qua in re exemplo nobis sit is, quem modo dixi, Bonnetus, qui per duo-< 

 decim annos indagationi suae de foliis sese tradidit totum. Miramur insecto- 

 rum subtilem fabricam, nervorum in iis divisionem multiplicem, musculorum 

 incredibilem parvitatcm , ingentem numerum ! Justa sane haec admiratio est ! 

 .Verum quidni etiam miremur Swammerdammii , Lyonneti aliorumque in his 

 perscrutandis patientiam et improbum paene dixerim laborem ? Atque Swam- 

 merdammium cum dico , recordari juvat, quae de illo annotavit Bocrhaavius 

 magnus profecto magni viri laudator. Hie vero Swammerdammium operi de 

 apibus sic incubuisse scribit, ut penitus inde esset defectus viribus, neque il-i 

 lum postea vigoris pristini vel vestigia unquam habuisse. » Indagandi labor su- 

 pra humanus. Observandi cura interdiu sine ulla remissione. Noctu opus erat 

 describere et delineare visa interdiu. A sexta matutina tempore aestivo incipie- 

 bat sat lucis a sole accipere ut posset oculis subtilitates rerum assequi. Occu- 

 pabatur ad meridiem in pleno die , capite nudo ne lucem impediret , in ipso solis 

 aperto lumine, ut caput perpetuo profusissimis sudoribus prae aestu difflueret. 

 Oculi autem j tanta utentes luce et microscopiis praetcrea adjuti , ita hebesce- 



B bant, 



