O R A T I O. 11 



quam Icctione eorum , quae a magnis et candidis observatoribus conscripta 

 sunt. Cum enim humano ingenio vitaeque curriculo arctiores posuerit tines 

 summus naturae Auctor, quam ut sola experientia ad aliquam doctrinae prae- 

 stantiam pervenire possimus, quisque, quo magis prudenti ac modcsto ingenio 

 praeditus est , tanto majus in lectione studium ponet, eoque majorem huic , quae 

 experientiae vicaria haberi debet, tribuet auctoritatem. 



Sic igitur pervenimus ad fidem , quem alteram veritatis fontem diximus, est- 

 que assensio, quam alicujus testimonio tribuimus. Aliorum vero testimonio ca- 

 rere naturae interpres profecto non potest j sed magnus cum sit vel ingens po- 

 lius eorum, qui de historia naturali scripserunt, numerus, dubius haeret quos- 

 nam potissimum eligat, sibique sequendos studiorum veluti duces proponat. 

 Qua in re magna sane opus est prudentia ; neque omnes cautiones persequi 

 nunc possum us. Haec vero vcritatem quaerenti optio facienda est ut eos prae- 

 Scrtim Icgat auctores, qui suis ipsi inventis rerum naturalium scientiam am*- 

 pliiicarimt. Atqui horum inventa non ex aliorum quorumdam compendiis 

 haurienda verum ab ipsis, si fieri potest, inventoribus discenda sunt. Studiose 

 igitur exquiramus quae docti viri aut experimentis invenerunt , aut observatio- 

 nibus aperuerunt , quaeque peregrinatores non sine multo labore €t sudorc ex- 

 .plorarunt. Hos fontes qui consequitur non rivulorum desiderabit varietatem. 



Nihil vero tarn dcdecet veritatis cultorem , quam superbia , quae magnitice 

 'de scieritia opinatur sua, et praejudicatarum opinionum, errorum quorumvis 

 et ignorationis fertilissima mater est. Nee desunt tamen qui non tam quid ve- 

 rum sit quam quid conveniat sententiae suae quaercre videnturj quib usque per- 

 suasum est ad scientiam suam non mnltum aut nihil etiam accedere posse. 

 Quantopere vero a naturae cultore tam insolens absit aliorum fastidium Dau- 

 bentonus dcclarat , quem accepimus quartum et octogesimum vitae annum 

 agentem Havyi, discipuli quondam sui, inventa didicisse, atque ad ea perno- 

 scenda omne quod ei supererat vifium atque nervorum contulisse , ut adolescen* 

 tibus , quos mineralogiam docebat , tradere dein ilia et recte exponere posset. 



Verum dici vix potest quantum momenti cum in omni studiorum genere , 

 tum praesertim in historia naturali ad verum inveniendum afferat , si viani 

 libi certam dcscribas, quam presse accurateque sequaris. Hanc viam histori- 

 cam esse debere et temporum ratione deinceps evolvi oporterc auotoi'es, vix 



B a est 



