J; r O R A T r O. • > Sf 



^Altera bellonim , tarn civilium , quam contra Hispanos , diuturnitas j et 



Tertia^ conjuncta cum his, sacrorum cmendatio. 



Ex architectura Raraana, passim in toto orbe vigente, nata est, maxima 

 post sed<?m imperii Constantinopolin Iranslatam, nova architectura, a Io~ 

 CO (4), medio aevo , Graeca dicta, sed quae, ne cum antiquiore et melio- 

 re aetate confundatur, hodic propric Byzantina nominatur. Ut vero oiu- 

 nis ars aediticandi soUditatem et perpetuitatem inprimis quaerit, sic lapidunt 

 •usum frequentare, materiem, hoc est hgneas trabes et ligneos asscrcs vi- 

 tare, bonae est artis. Hinc natum est, cum trabes lapideae non- satis lon- 

 gae invcniantur, ut fornicibus et arcubus omnia tecta construerentur : inde 

 porro, ut columnis quoque areas, loco epistyliorum cum suis zophoris et 

 coronis, hoc est, loco trabium planarum, imponerentur : qui arcus, columnis 

 impositi , quando ipsi sunt legitimae formae , nempe seraicirculati , indiciunt 

 sunt , quo agnoscitur architectura Byzantina. Et haec quidem , longe lateque 

 diffusa, ut jam de Occidente solo dicamus, viguit in Italia^ Hispanidy 

 Gallia , Germanid Meridionali , ad RJienumqnt maxime , et in Britannia. 

 Haec reliquit ad hunc usque diem aedes sacras, easque aut majorcs, basili- 

 carum velerum figard quadrata, oblongi, aut minores rotundas, aut etianx 

 in formam crucis excurrentcs; haec arces sive castella nobilium; haec (sed 

 rarius) palatia rcgum: privatonim vcro donius vix ad nostra tempora ser~ 

 vasse videtur. 



Jam vero cum haec architectura fere ad XIII saeculum in usu fuerif , et? 

 in aliis quidem regionibus maturius , sed in aliis serius loco sua sit pulsa ,: 

 ut mox dicetur , — cum omnes vicinae nobis regiones egregia ejus exempla 

 hodieque servent, Rheniripae, verbi caussl, plurimas aedes sacras integras, 

 GalliayVnaximeqneNormannia, sacrarumaedium majorum partes antiqijiores, 

 totidem jB/v'^aTZTZz'a, et insuper sacella I'otunda, aicesque nobilium permultas, 

 cum vel regni nostri meridionales regiones , Mosae et Scaldi fluviis ;contiguae , 

 speciraina baud rara ostendant , sacras aedes , verbi caussa , complures Tra- 

 jectiad Mosam (5) et Leodii (6), sacellum quod hodie aedes sacelli vo- 



ca- 



(4) Et ab operariis Graecis pcrcgrinantibus; vid. rwRiiio Geich. der Zeichn. Ktinste in DeidscM. 

 I. s. 19; HUKDESHAGEis, Pallcist zu Geluluiusen. s. 78; stiegiitz , Alt-Deutsche BauJninst. s. 5i , or. 



( 5 ) Aedem D. Seivatii. Yid. tabula Pg. Itiiter. Pictorii , lirnxellis ap. Johard. 



(6) Aedem tam D, Jacobi , quam D. BarlJwlomaei, b'aciscobki Hist, do I'ark T.Vf. Tab. 

 45. n. i2 , a3> 



A 3 



