O R A T I O. rj 



Hanc discjplinarum , quae nobis curae cordique sunt , sortem non imme- 

 rito laudari , pace vestra AA. OO. paucis velim ostendere documentis. 

 Dicere enim constitui de hodierni Phy sices Jstronomiaeque studii prae- 

 stantia. — In hac autem materia explicanda, si quod Nieuwlandas quon- 

 dam agitabat consilium, ego hoc tempore exsequi velle vobis videor, AA. > 

 nolite tamen a me orationera vel exigere vel exspectare aut ipsa re aut tanto 

 viro dignamj sed quam dudum experientia cognovistis, in animum revoce- 

 tis meam in dicendo mediocritatem. Ego certe quarnvis onus susceperira 

 viribus meis impar (et quodnam aliud mihi non gravius incumberet?) ve- 

 stra tamen mihi probata indulgentia frctus , illamque denuo implorans , viam, 

 quam nimis forte audax ingredior, pro virili percurrere conabor. 



Ea naturam investigandi ratio, quae dulcis utilisque laboris uberrimos 



.proraittit fructus , duobus insignia est characteribus , quorum alter est 



peculiaris quaedam in observando cura et diligentia; alter, arctissinmm 



vinculum thcorias inter et uriiversam virium doctrinam, Duobus autera 



'his criteriis hodiernum Physices Astronomiaeque studium imprimis excellit. 



Observandi curam et assiduitatem praecipuas voco naturae interpretis 

 dotes , quibus qui careat , is , quamvis ingenti naturae amore perculsus , ab 

 ea interroganda rectius abstmebit. Potest autem observandi ars bifariam 

 spectari; vel enim animi quandam constantiam corporisque dexteritatem 

 et aptitudinem requirit , ut observationum subtilissimarum longam nobis 

 comparemus seriem j vol ingonii vim postulat , quae in obscrvationibus ex- 

 perimentisve instituendis delectum faciat idoneum. Ulam studio et labore 

 unus fere quisque sibi propriaui reddere potest j haec, quippe quae divi- 

 nitus conceditur , ullo exercitio , ne maxime quidem intenso , compa-* 

 rari neqait. Quantum vero utriusque in promovendos scicntiarum natura- 

 lium lines sit momentum , quantopere hae disciplinae vigeant floreantque 

 necesse sit , si arcto vinculo altera alteri sit juncta , paucis vidttur esse 

 exponendum. 



Omuis de naturae phacnomenis eorumque causis disquisitio ab observa- 

 tione ordiatur. Naturam si intelligere volumus , ipsa nobis est interrogan- 

 da, rjusque rcsponsa scdulo sunt colligenda et perpendrnda. Sunt enim 

 haec fundamenta , quibus omne quod de naturae viribus judicium feramus, 

 nitatur. Fundamentis autem vacillantibus, quis firmi solidique aedificd spem 



' va- 



