8 P, J. U Y L E N B K O E K 



vanam esse neget? Haud vero multas fecisse obscrvationes opus est, nt 

 intclligamus onincs , nisi singulari in Itis instituendis utainur cura , niiliani 

 "iib iis salutem esse exspcctandam. Ad varia eniin phaenomena provocan- 

 da pluriniae conspirant causae, quarum omnium ac singulurum ratio est 

 liabenda , quarum unicuiquc suum est constituendum pretium. Atque in 

 eo quidem praecipmim positum est artis momentum et simul praccipaa dif^ 

 ticultas; quia tantum abest , ut omnes, quae dctcgnntur, causae vim cxscw 

 rant eandem et facile dcfmiendam , ut major earum pars , quippe kvissiriu 

 pondcris, non nisi temporis diuturnitate aliquem pi'aestare eilectum invc- 

 iiiatur. Quod cum ignorarcnt Veteres, mirum nen est antiquitus disci- 

 plinas naturaies progrcssus fecisse adeo lentos , ac recentiori tempore, cum 

 liujus tarditatis causa innotuisset , mox disciplinarum eondilioncm fuis- 

 se mutatam et multo evasisse feliciorem. Scilicet cum jam de eo constet, 

 minima sufficcre varias enumerare naturae vires , quae phaenomeno- 

 rum ortum et progressum determinant, sedulo cui'andum est, ut singulae 

 istac vires earumque agcndi rationes seorsim explorentur; ut certo mode 

 quid cuique tribuendam sit , possit definiri. Subsidia igitur creentur , alia , 

 quibus sensuum fallacia vitctur et acies corroborctur ; alia , quae apta sint 

 aJ minimas in natura obvias mutationes vcluti mcnsuris ponderibusque in- 

 ter se Gomparandas j alia denique , quae observationum nexum concinne , 

 perspicue , fideliterque animo repraesentent. Quae omni^ , quamvis ad ob- 

 servationes sumraa cura instituendas faciant multum , cum nondum faciant 

 satis, tandem salutaris iis adhibeatur multiplicandi i^ethodus, qua illud lu- 

 cramur, ut quam proxime ad vcritatem accederc possimus. 



Hie observandi modus, qui subtilissima quaeque pcrsequitur, si vobis-,- 

 AA, HH, valere in scicntiarum augmentum videtur, quanto magis eum 

 aestimandum esse ccnsebitis , si pliysicus aut astronomus ingenii vi ductus 

 eodcm in illis rebus examinandis iitatur, quibus vcl novae naturae leges, 

 vel mirae corporum proprietates dcteguntur, vel variae diciplinarum partes 

 arctiori vinculo inter sc conjunguntur. Alii quidem in aliis experimentis vel: 

 obs<rvationibu8 oranem coUocant opcram , (nee eorum diligenlia reprehen- 

 sioue,, quin imo laude digna est) non vero omnibus conceditur studii stri 

 eos, quos dixi, dulces colligerc ft-uctus. Quot non, ut unum tantum aflferam 

 cxemplum, a duobus indc secuHs in meteora factae sunt inquisitioncs .? quan- 

 to 



