^0 p. J. U Y L E N B R O E K 



physici et a multis inde annis noverant, electricitatis ct magnetismi prinia- 

 riiim phacnomenon, attractionis et repulsionis nomine appellatum, sed cui 

 lUud legi obtempcret , nunc dcmum subtDissimo instructus apparatu inquisivit 

 Coulombus, ostenditque eandem in eo vigere legem, qua planetae perpetuo 

 solcm versus agitautur. Noverant phj'sici variis modis clectricitatem pi'otra- 

 lii, variisqne de causis earn rursus dissiparij magnetismi non in omnibus 

 magnctis punctis quantitatem esse eandem j sed qua ratiohe haec fluida (si 

 fluida ea vocare licet) in corporum superficiebns ae coIIocep.t , quam imminu- 

 tionis legem sequatur electricitas, ejusdem instrumenti auxilio Coulombus 

 cgregie demonstravit. Suspicati jam dudum erant physici esse quandam inter 

 fluida ita dicta imponderabilia , analogiam ; banc autem suspicionem proba- 

 bilem I'eddidere novissima Oerstedi Matronaeque dc Sommerville experimen- 

 ta, quorum alia quidem magnetismum electricitatis ope, alia vero cundem 

 luminis auxilio gignunt. Quid vero de pliaenomenis thermo-electricis , de 

 necessitudine inter caloricum et lumen , quid de ipsias luminis miris proprie- 

 tatibus ccrtatim a Gallis , Anglis , Germanisque nuperrime detectis , dicam ? 

 Profccto si singula quae hie commemoranda sunt , digno vellem exponere 

 modo, finem non inveniret oratio. Praecipua igitur tamquam digito com- 

 monstrasse suffecerit, ut de eo constet quod dixi, felicissimam esse nostro 

 tempore Physicam , eamque studio inprimis et labore illud quo pervenit, 

 atligisse fastigium. 



De Astronomia autem baud aliter relim censeatis AA. Ah antiquissimo 

 inde tempore homines, vel necessitate coacti, vel voluptate ducti , ad side- 

 rum cursus notandos, mox senserunt quantum ipsis in solertiori observa- 

 tione foret pracsidii. Hinc instrumentorum origo , quae subsequcncibus 

 seculis magis magisque proposito fini consequendo accommodata , hac nostra 

 aetale perfectionis fere limites invenisse videntur. Haec vero subsidia tarn 

 egrcgia, quibus indigemus ut oculorum imbecillitati succurramus, non, ut 

 ante fieri solebat, in altis turribus numquam non tremulis ct vacillantibus 

 coUocantur , sed in ipso solo in saxis maxime rupibusve immota figunturj quo 

 qaanlopcre observationibus rite faciundis consulatiir, omnes, vel me non mo- 

 nente, intelligitis AA. Addite tandem indefessam astronomorum diligentiam 

 in instramentis suis cognoscendis , quae, quamvisabsolutissime elaborata, non 

 ah omai tamea vitio semper manent inamunia j, mirabilem plane constantiam , 



