O R A T I O. '7 ^ i3 



tamquam magis confecto nutrimento plantae alimtur. Quod pabulum ecquod 



aliud est quam humus , quae ipsa ex emortuis et putredine dissolutis hcrbis 



et animalculis orta cum recipiatur a radicibus , ac per fistulas , succi nutritii 



ministras , attollatur , in utriculis cocta toti plantae nutrimcntum fit et incre- 



menti primum adjumentum. Atque humi praestantiam baud scio an hoc 



cxemplo clarius monstrare queam, quod desumam e montibus Granitae. Ni- 



mirum hi ipsi duri sunt, aridi totique nudi; sod aquae, quarum vis tarn late 



patet , quam frequens et magnus proventus est , diiFusae sorbentur commia- 



suris et rimis , rupiumque vcnulis conceptae dum frigore congelantur atque 



explicantur, primum disrumpunt saxa j quae jam junctis aquarum aerisque 



viribus exedi incipiunt ac dissolvi. Fiunt apta quae ferant humilc planta- 



rum genus, lichenes; quo opcre semel inccpto tamquam sparsis seminibus 



e saxo gignuntur plantae; emollitur saxum, scrpit lichen continuo ulteriusj 



hie emortuus rclinquit, quo alatur alia itidcm humills plantula, cni accedit 



alia; asperum saxum humo obtegi coepit, quam quacrunt herbae, postque 



annorum intervallum et stirpes alit et arborcs , inque his palmas j atque horrida 



€t inacccssa loca evadunt fcrtiles campi, in quos pastores greges pastu conducant. 



Haec vero ita fieri non miratur Chymicus ; nam novit materies , e qui- 



b«s hi montes facti sunt ; novit eas avidas esse commercii et copulae cum aliis 



corporibus , et cum videat matericrum mutationes plerasque fieri paullatim , 



ut aiiae inde exorirentur , perspicit caussas , quare , etiamsi plantae et 



animalia lege naturae intereant, tamcn perpetuus tellurissit ornatus et semper 



♦ sint et animantium et plantarum genicra. Denique cum et in sua officina et in 



ipsa natura didicerit, ex uno ac tenui principio res quam maximas et 



diversas fieri , e ligno et fomitem facit et fucum et acetum acidissimura j quod 



optimac notae acidum jam in communi usa est ; et ostendit omnia plantarum 



vencna ex iisdem dementis , sed alia ratione junctis , esse facta , ac suavissimos ] 



iructus, qui et olfactui et gustui placcnt. 



Simili modo cmendata rerum animantium indagandi ratione , illarum indo- 

 les melius intellecta est. Nee tantum naturam humorum omnium , partiura- 

 que solidarum tum animantium turn corporis humani docet Chymia , sed 

 illustrat quo:iue iliorum usum, harum actiones , maxime quae spiritu in puf- ' 

 mones anima ducatur, quae reddatur respiraudo , et quomodo calescat cor- 



B 5 pu^ 



