COMMENTATIO de QUAESTIONE THEOLOGICA. 5i 



esse ; rerum naturalium imperitia factum esse , quominus prisci aevi homines nexus- 

 causarum et effectuum raliones clare perspicerent. Unde repetendum sit, ut quae- 

 vis , a vulgaribus rerum cursu utcunque discedentia , causis supernaturaliLus adsci-i- 

 bcrent (4 ). 



Historiae vero supra commemoratae , tantum abfuit , ut poetico coloi'e exornaren- 

 tur , ut multo magis stylo popular! , sine uUis luminibus oratoriis vel poeticis simpli- 

 cissime referrentur» 



Neque eliam ea, siculi multi contendunt, Deo indigna dicenda est doctrina^ pec- 

 catum ei valde displicere, legumque suaruni auctoiitatem Deum poenis inflictis viu- 

 dicare velle , et saepissime vindicavisse. 



Quidquid hujus rei sit, nobis baud licet serlptorum Sacrorum dicta contorquendo 

 pervertere , quoniam nobis cum divina majeslate ac bonitate nou conciliari posse vi- 

 dentur. Nolo aulem contendere, semper, ubi sermo est de mails a Jebovah immissis^ 

 eausas secundarias omnino excludendas esse. Ille enim , qui omnes- causas aeque at- 

 que eflectus praevidit, naturae vires legesqae ita dirigere potuit, ut iis quasi in- 

 strumentis utatur in liominibus puniendis. 



Hoc certe constare putamus, Deum subinde propter perpetrata peccata, diversi 

 generis mala immisisse , etiam morte ea punivisse» Hand verosimile est , prinxaevorum 

 hominum ingenium ad ejusmodi sublimes de Dei justilia et sanctitate notiones , quae- 

 apud Mosem jam occurrujit , ex seniet, ipso perventurum ful ss e , nisi coelesti revela- 

 tione divinisque institutis adjuti fuissent ; imo statuendum videtur , ne sagacissimos 

 quidcm philosoplios ingenii sui vi tam perfectam Dei cognitionem coaseeuturos fuis- 

 se, quam in Davidis carminibus jam elucere , nemo non videt (2). .nincAv.,: 



Etiam N. T. seriptores a notione irae divinae OsoTrpeTra? explicanda baud alieno* 

 fnisse , manifeste decent loca Rom. II, 5. Ill, 5. Hebr. Ill , 11. Rom. I, 18. 2 Petr» 

 II, 5. Jud. 4 — 9, i4, i5. 2 Petr. U, 6 — 9. Matth. XI, 23. XXIV, 3/, og- Luc. 

 XXVII, 26— 32. 



Arete cum eadem cobaeret Jesu Apostolumque doctrina , de beneficio accipiendae 

 a Deo peccatorum remissionis, quae sine aguitione justitiae et sanctitatis et peccando> 

 meritarum poenarum, cogitari baud posse, nemo est, qui non intelligat (3). 



Fatendum, est, Judaeos, aetate Jesu minus bene V. T. doctrinam de Justitia Dei 



Cl) Gf. liber, cui titulus est ; Apologie des Vernunfl, cujus auctor Iiabetur Bahrdtius p» 365,51 , 53. 



C2O Cf. Jciusalera, Voorn. Waarlieden , etc. P. III. Diss. 2. p. 171, 172, 182. Quod tamcn non ita acci" _ 

 piendum est ,. ac si apud Graecos vetcres prorsus insolita fuisset opinio,, D^os immortales propter fiagitium coinmissum^ 

 etiam liac in vita subinde hominibus- mala iramittere.. Inspicianturloca a CI, Van Voorst alia ta in diss., quam- supw- 

 laudavimns, p. 45. 



(3) Cf, egregia ejnsdem disp. Over de Goddelijkc StralTen pag. 56, <J3 > 105 . 118, Ikenii diss. Wiii. Iheoll 

 diis. 15. de unctione aegrotorura etc Vol, 11. §. 26,. p. 64^. 



