COMMENTATIO AD QUAESTIONEM ZOOLOGICA.M. 21 



■•■n'j?irf. §• i4- •"ir.Ti-ja'at'fhr'irr.r'ir •''• , ''foT 



De Molluscorum testis ^ eorum formation^ ^iversoque colore. 



Plurima qnidem Mollnsca testa teguntur, "quae majori ex parte'constat ex carbo- ' 

 nate calcis. Minima igitur testae Molluscorum cum osslhus sunt comparandae ; prae- ! 

 terea ossa formantur depositione pliosphatis calcis in cai'tilagine , dura formatio tes- ' 

 tarum fit condensatione secreti cujusdam liquoris. Sunt enim Mollusca quorum testa; 

 constat ex lamella sub pallio sita; haec quocunque examinetur numquam nexumali-: 

 quem monstrat cum partibus moUioribus , ex quo patet , illam non intus susceptio- 

 ne , verum condensatione effusi cujusdam liquoris formari. Dein sunt, quae testa 

 praedita sunt externa ; neque de hac dubitar.e possumus , quia eodem modo forme- 

 tur , si attendiraus ad 'sequens experimentum a Reaumuro institutum : testam Mol- 

 lusc! foramine perforavit; jam si ejus formatio eodem modo quo ossa locum babe- 

 ret , nova substantia primum ad foraminis margines proditura fuisset , quod autem 

 non accidit. Sed foramen ab omni parte simul clausum est. Dein in alia nexum 

 inter superficiem animalis et foramen corio subtili interposito sustulit ; cujus effectus 

 fuit , ut foramen non clauderetur , sed lamella calcarea ad internam corii superfi- 

 ciem produceretur. Ex quo liquet, formationem illam exsudatione liquoris cujusdam 

 fieri, neque intus-susceptione (i5). Praeterea si juniorem cum adultiore compare - 

 mus testam, anfractus superiores sive primos in utvaque ejusdem esse magnitudinis 

 et formae, observamus. Dein semper novus margo antiquo margini additur , et : 

 structura testae lamellaris est; quae omnia rem satis probant; sunt tamen qui banc 

 sententiam infringere conati sunt, atque eo j[uidem fundamento, quod musculi, qui- 

 bus acephala testacea testas suas claudunt , in adultioribus a cardine magis distant,-, 

 quam in junioribus , atque ita testae intus -susceptionie crescere debent. Quae au- 

 tem opposilio facile refelli potest , si obscrvationein Picaumurii in mentem revoce- 

 mus (16), scilicet dicentis , musculi crescente MoUusco anterioien?i.pai^.t?P* contiiuaa 

 anfractibus recentioribus accrescere , moriente parte posteriore. -j-TTfroiffis h' \■■:'^•^^ 



Haec de formatione ex nostro quidem proposito saflecerint, pauca tantum de di- 

 versis tcstarum coloribus eorumque causis monenda videntur. Sunt praecipue glan- 

 dulae , sub margine pallii sitae , quae pigmentum secernunt , cumque primum sem- 

 per formetur lamella externa testaium, deinde interna glandulaeque illae^ crescente 



Mol- 



(15) Plura experlmenta hujus generis jannotavit fi, F. .Srchweigger Handbuch der Natui^eschi'chte der Sceletiloscii 

 ungegliederten Thiere , §. 255 — 257. pa;, 672 — 684. Leipzig 1820. in 8vo. 



(16) Vide ejus opus Eclaircissements de quelques difficultis sur la formation et raccroissemeiK des.fO^wllplj 

 in M^m. de I'Acad. pour I'annSc 1716. plMT/.'rr Ji.>.i/>.t i 



C 3 



