7a J. H. H O L W E R D A 



lato, ne reliqua quidem criteria, per quod et secundijm quod existere possnnt. Sed 

 liberaliter agere volebaiit. Igitur dabaut, esse criterium a quo, et alterum illud per 

 quod erertcre studebanu 



De criteria per quod. 



Si honwl judical, aut per eensus, aut per intellectwn, ant per sensus et intel- 

 lectum judical: atqui nihil horum fieri potest: ergo nullum est criterium per quod. 

 I. Sensus non esse criterium per quod. Sensus per se judicai-e non posse supra 

 jam declaratum est ( i ). Nam tantummodo impressionem accipiunt ab iis, qui ipsis 

 subjiciuntur. Cum autem natura rationis sunt expertes , judicare iiequeunt, utrum hae 

 imprcssiones cum rebus subjectis consentiant ncc no (2)? 



Praeterea magna est inter homines de sensibus "hixcpxvix y aliis vanas esse eorum pas- 

 gioues statuentibus , aliis crania, quae sensibusapparent, vera esse existimantiljus. Haec- 

 ce iix<pccvict dijudicari non poterit, neqne a sensibus, propterea quod de iis ipsis est 

 quaesiio, neque ab alio quovis, cum secundum cam, quam refutamus , seutentiam , 

 nullum aliud praeter sensus existat criterium. Ex quo efficitur , sensus esse dvs7ri~ 

 Kfirov? et uxxTx^tiTTTOVf. Quod si itasit, quis iis ad verum judicandum utetur (5)? 



Sed demus , sensus comprehendendi vim habere , tamen nihil veri habeut ad res 

 externas dijudicandas. Nam varie sensus ab iisdem rebus extcrnis movcntur et valde 

 inter se dissident, ut manifesto ex decern illis dubltaudi modis apparet (4). Diceu- 

 dum igitur est, aut omnes phantasias veras esse, aut partim falsas , partim veras , si 

 non licet omnes falsas dicere : cum nullum habeamus criterium , exti'a omnem du- 

 bLtationem positum , quo dijudicemus, quaenam phantasia alter! praeferenda sit. Ne- 

 que ulla demonstratio suppetit vera et dijudicata, cum adhuc quaei'atur veritatis cri- 

 terium , quo etiam demonstrallonem dijudicari oportet (5). 



Deuique ad comprehendenda subjecta opus est, ut ipsorum proprietates intelligan- 

 tur, et jnpnioriae ope componantur. Non autem iutelligentiam et nxemoriam habeiit 

 sensus, utpote qui tantum colorem et vocem et quae sunt hujus generis plura perci. 

 piant (6). 



II. Intellectum non esse criterium per quotl. 



Si intellectus veri erit criterium necesse est, ut prius se ipse cognoscat, et certum 

 quid, turn de suae ysvia-ea? rpoTcfi , turn de loco, quo sit, statuat. Quauta aute:a , 



et 



(l) Sext, Emp'ir. adv. Math. VII, 293. vide supra p. 67. 



(a) Sext. Empir. 1. I. VJI, 344, 3J5. Cs ) ^cxt. Kmpir. P. 11. 11, 49, 53. 



i^") Sext. Emfir. Jdy.Maih. \\l, 2A5- ( 5 ) SVx;. £TOi>ir. P. H. 51 —56. 



C6) Sext, Empir, adv. Math. VII, 34(5 , 347. 



